Dla samorządów turystyka to priorytet – ale tylko tam, gdzie rozumieją to włodarze

Nie można zapominać o tym, że turystyka to nie tylko biznes, ale też sposób na przekazywanie wartości i budowanie społeczeństwa obywatelskiego. O tym, jaka jest przyszłość i rola turystyki oraz jej pozycja w samorządach dyskutowali przedstawiciele branży i świata nauki podczas IX Gremium Ekspertów Turystyki, które odbyło się w Gdańsku.

Ideą wydarzenia, które odbywa się od 2003 roku co dwa lata w różnych miejscach Polski, jest m.in. integracja świata nauki i branży turystycznej. Cały dzień sesji naukowych i debat branżowych wieńczy wieczorna uroczysta gala. W tym roku uczestnicy konferencji mieli okazję zwiedzić Teatr Szekspirowski w Gdańsku, obrady odbywały się zaś w nowo otwartym hotelu Radisson na Wyspie Spichrzów. Inicjatorami wydarzenia po raz kolejny byli prof. Grzegorz Gołembski i Marek Migdal.

Te dwa wyjątkowe obiekty gościły 28 marca 2019 r. ok. 300 uczestników konferencji, mających do wyboru trzy sesje – dwie z nich poświęcone tematom „branżowo-samorządowym”, jedna zaś – referatom naukowym. Tematy warsztatów i wystąpień były na tyle ciekawe, że nierzadko żal było nie posiadać zdolności bilokacji, a nawet trilokacji. Umiejętność ta nie była jednak konieczna, żeby w ogóle przybyć na konferencję, a mimo to zabrakło na niej – po raz pierwszy w szesnastoletniej historii gremium – przedstawiciela Ministerstwa Sportu i Turystyki.

Świat miast, nie państw

Całość wydarzenia rozpoczęła się wspólną sesją plenarną, w której samorządowcy rozmawiali o turystyce w kontekście rozwoju miast i regionów. Podczas spotkania moderowanego przez prof. Jacka Kaczmarka i prof. Piotra Zmyślonego poglądami i doświadczeniami wymieniali się: Ireneusz Raś, Poseł na Sejm RP, Przewodniczący Komisji Kultury Fizycznej Sportu i Turystyki, Wiesław Byczkowski , wicemarszałek Województwa Pomorskiego, Aleksandra Dulkiewicz, Prezydent Gdańska, dr Jacek Karnowski, Prezydent Sopotu oraz dr Wojciech Szczurek, Prezydent Gdyni.

Jednym z zagadnień, które zostały poruszone, była rola turystyki w pozycjonowaniu miasta w kontekście wartości. Według Ireneusza Rasia rola ta jest bezsprzeczna, a turystyka jest nie tylko dziedziną gospodarki, ale również narzędziem do tego, żeby spotkać się z wartościami kulturowymi, że podróże uczą tolerancji i pomagają w budowaniu społeczeństwa obywatelskiego. Dużą rolę odgrywają tutaj miasta.

„Gdańsk jest najlepszym przykładem tego, jak można zmieniać świat i jak ogromną rolę może odegrać w tym miasto. Sądzę, że w przyszłości to właśnie miasta, nie państwa, będą miały wiodące znaczenie na świecie. Centralizacja jest obecnie działaniem sprzecznym ze światowym trendem” – mówiła Aleksandra Dulkiewicz.

Targi mają przyszłość, ale przejdą duże zmiany

Tematem jednej z sesji branżowo-samorządowych była przyszłość targów turystycznych. Panel prowadził Jacek Janowski, dyrektor departamentu promocji turystyki krajowej w POT. Jego rozmówcy: Andrzej Bojanowski, prezes Targów Gdańskich S.A., Renata Nowel, prezes Targów EXPO Travel – Nadarzyn, Paweł Miernicza, wicedyrektor Małopolskiej Organizacji Turystycznej, Krystyna Hartenberger-Pater, dyrektor Pomorskiej ROT i dr Jarosław Lichacy, przewodniczący Ogólnopolskiego Porozumienia LOT i prezes Darłowskiej LOT, zgodzili się, że dawno już w zapomnienie poszła teoria, zgodnie z którą wydarzenia tego typu zostaną zastąpione przez kontakty online.

Niemniej, sposób organizacji i obecności na targach zmienił się i będzie dalej ewoluował w określonych kierunkach. Z pewnością dużą przyszłość mają targi w branży MICE i segmencie luksusowym, potrzebne są także spotkania B2B. Przyszłość mają również wydarzenia o dużej skali i bardzo konsumenckim, rozrywkowym bądź festynowym charakterze, z udziałem celebrytów.

„Trzeba zauważyć, że zmieniły się budżety ROT-ów, koniec dofinansowania z UE na obecność na targach powoduje, że trzeba przewartościować naszą obecność na wydarzeniach. Nie oznacza to, że przestaniemy jeździć w ogóle, ale trzeba będzie inaczej to rozplanować, zrobić selekcję dostępnej oferty” – mówił Paweł Mierniczak.

Dziedzictwo Gutenberga nie przepadnie

W trzeciej części konferencji uczestnicy mieli okazję wziąć udział w prowadzonym przez Adama Mikołajczyka, prezesa Europejskiego Instytutu Marketingu Miejsc, panelu poświęconym tematowi wydawnictw drukowanych. O tym, czy mają one jeszcze rację bytu rozmawiali: Wojciech Heliński, prezes Zachodniopomorskiej Agencji Rozwoju Turystyki,
wydawca materiałów drukowanych i redaktor e-portali, Agnieszka Kowalkowska, dyrektor Kujawsko-Pomorskiej ROT, Dorota Lachowska, wiceprezes Lubelskiej ROT, Tomasz Ostrowski z Amistad Group, założyciel wydawnictwa Bezdroża, Renata Pawłowska-Maciak, dyrektor Komunikacji Internetowej POT i Łukasz Wysocki, prezes Gdańskiej Organizacji Turystycznej.

Eksperci dość szybko doszli do wniosku, że wydawnictwa drukowane nadal mają rację bytu i nie znikną, jednak aby mogły skutecznie służyć osiąganiu celów promocyjnych, muszą być tworzone w zgodzie z kilkoma zasadami. Muszą mieć określoną grupę docelową, odpowiednią treść i spójny z formą przekaz. Ponadto decyzję o ich produkcji powinno się opierać na konkretnych danych.

Opłata turystyczna – tak, ale co dalej?

Jednocześnie odbywał się prowadzony przez prof. Jacka Borzyszkowskiego panel, którego uczestnicy omawiali pomysł wprowadzenia w Polsce opłaty turystycznej. W rozmowie udział brali: Iwona Haponiuk z Komisji Turystyki Związku Miast Polskich, dr Jarosław Lichacy i Adam Hok z Shuum Boutique Wellness Hotel i LOT Regionu Kołobrzeg.

Wyraźnie zarysował się podział pomiędzy koncepcją, którą Związek Miast Polskich zawarł w swoim projekcie ustawy złożonym dwa lata temu, a pomysłami OPLOT. Choć wszyscy zgodzili się co do tego, że opłata turystyczna powinna zastąpić dzisiejszą opłatę miejscową, to nie było zgody co do sposobu podziału pozyskanych w ten sposób środków. Zgodzono się natomiast, że funkcjonująca obecnie opłata uzdrowiskowa powinna pozostać niezmieniona.

Podzielić zadania, ale „miękko”

Część tych rozmów kontynuowano podczas panelu poświęconego systemowi POT-ROT-LOT, prowadzonego przez Małgorzatę Wilk-Grzywnę, dyrektorkę ROT Woj. Świętokrzyskiego. Uczestnicy: Marta Chełkowska, dyrektor Departamentu Turystyki w Urzędzie Marszałkowskim Województwa Pomorskiego, dr Jarosław Lichacy, dr Elżbieta Wąsowicz-Zaborek ze Szkoły Głównej Handlowej w Warszawie i Marek Migdal, prezes Zachodniopomorskiej ROT, starali się uzgodnić, czy da się dokonać jasnego podziału kompetencji zadań pomiędzy LOT-y i ROT-y a samorządy.

Nie sposób było niestety uczestniczyć jednocześnie we wszystkich debatach (oprócz wspomnianych odbyły się jeszcze dwie – jedna poświęcona kwestii najmu krótkoterminowego, druga – studium przypadku Gdańskiej Karty Miejskiej), a tym bardziej jednocześnie wysłuchać referatów naukowych. Jeśli impreza ma faktycznie integrować środowisko branżowe i naukowe, być może warto na przyszłość rozważyć taką organizację programu, by uczestnicy z samorządów, organizacji i firm turystycznych byli zachęcani do brania udziału w sesjach naukowych, a przedstawiciele świata nauki – w branżowych. Może sprzyjałby temu brak wyraźnego podziału na „naukę” i „branżę”, tak aby uczestnicy z różnych środowisk spędzili ze sobą więcej czasu. Z pewnością integracji sprzyjał bardzo udany wieczór w Teatrze Szekspirowskim, zakończony zwiedzaniem tego niezwykłego obiektu.

Patronem wydarzenia był portal branżowy WaszaTurystyka.pl.