Szlakiem Bitwy Warszawskiej 1920

Wycieczka z historią w tle, zawsze wydaje się dobrym pomysłem na spędzenie wolnego czasu. Na trasie Radzymin – Ossów – Sulejówek – Muzeum Józefa Piłsudskiego można odkryć znane już miejsca z zupełnie nowej pespektywy.

Jednym z ważniejszych wydarzeń w najnowszej historii Polski jest Bitwa Warszawska, która stanowiła kulminacyjny moment wojny polsko-sowieckiej. Zadecydowała ona nie tylko o losach niepodległej Polski, ale także przyszłości całej Europy. Szef brytyjskiej misji dyplomatycznej w Polsce w 1920 roku lord Edgar V. D’Abernon nazwał ją, osiemnastą decydującą bitwą w dziejach świata.

Radzymin

Podczas sierpniowych zmagań z bolszewikami o Warszawę bardzo ważną rolę odegrała bitwa pod Radzyminem. Spośród działań zbrojnych w obronie Warszawy, walki w rejonie Radzymina miały najbardziej zacięty i krwawy przebieg. Świadczą o tym straty poniesione przez Wojsko Polskie. Poległo tu ponad 300 żołnierzy, a około 2700 zostało rannych lub zaginionych.

Oddalony o dwa kilometry od centrum miasta Cmentarz Żołnierzy Polskich 1920 r. to Narodowe Sanktuarium wojny polsko-bolszewickiej i jej kulminacyjnego momentu, Bitwy Warszawskiej. To jedno z najważniejszych miejsc pamięci o wojnie 1920 r. W czterech zbiorowych mogiłach spoczywają tu żołnierze, którzy ponieśli śmierć pod Radzyminem, Nieporętem i Mokrem. Na bramie wejściowej wmurowano tablice pamiątkowe ku czci walczących o miasto. Po obu stronach głównej alei cmentarza znajdują się kwatery.

Ossów – wrota Bitwy Warszawskiej

14 sierpnia 1920 r. pod Ossowem rozegrała się batalia uznana za jedno z najważniejszych wydarzeń Bitwy Warszawskiej. To właśnie tutaj, w niewielkiej wsi na Równinie Wołomińskiej, około 20 km od centrum Warszawy Polacy zdołali powstrzymać marsz bolszewików na stolicę. Bitwa Warszawska z 1920 r. jest uznana za 18 przełomową bitwę w historii świata, a Ossów jest jej symbolem.

Uzupełnieniem wycieczki śladami Bitwy Warszawskiej w okolicach Ossowa jest wizyta w Centrum Informacji Turystyczno-Historycznej, prowadzonym przez Samorządową Instytucję Kultury „Park Kulturowy – Ossów Wrota Bitwy Warszawskiej 1920 roku”.

Centrum mieści się w pawilonie, gdzie za pomocą multimedialnych środków prezentowane są materiały archiwalne poświęcone Bitwie Warszawskiej i wojnie polsko-bolszewickiej. Zwiedzający mają do dyspozycji ekrany dotykowe, infokiosk, wirtualnego prezentera, kabiny odsłuchowe z nagraniami relacji świadków historii oraz inne interesujące archiwalne materiały audio.

Dużym zainteresowaniem wśród zwiedzających cieszy się 40-minutowy film dokumentalny „Zwycięstwo 1920”, składający się z wypowiedzi autorytetów w dziedzinie historii, osobistości świata filmu i członków rodziny ks. Ignacego Skorupki. Film uatrakcyjniają nagrania sekwencji walki w wykonaniu rekonstruktorów.

Muzeum Józefa Piłsudskiego

Muzeum Józefa Piłsudskiego w Sulejówku to kompleks muzealno-edukacyjny w enklawie historycznej miasta Sulejówek. Ulokowane jest w leśnym parku o powierzchni 4 ha. Trzy zabytkowe budynki i jeden nowoczesny tworzą kompleks muzealny, którego serce bije w dworku „Milusin”– domu rodziny Piłsudskich.

Misją Muzeum jest przedstawienie postaci Józefa Piłsudskiego na szerokim tle historycznym, kulturowym i społecznym oraz przekazanie i upowszechnianie reprezentowanych przez niego wartości, idei walki o niepodległość i pracy nad budową państwa. Nowy budynek wraz z wystawą  otwarto 14 sierpnia 2020 roku, dworek „Milusin” po generalnym remoncie i w pełnej aranżacji udostępniono 11 listopada 2021 roku.

W sąsiedztwie zabytkowego dworku „Milusin” powstał nowoczesny budynek muzealno-edukacyjny o powierzchni użytkowej ok. 6 tys. m2. Autorami koncepcji architektonicznej są Radosław Kacprzak i Krzysztof Jaraczewski. Gmach Muzeum jest wtopiony w otaczającą go zieleń i nie dominuje nad zabudową miasta. Centralnym punktem budynku muzealnego jest usytuowana pod ziemią narracyjna wystawa stała.