Delfinaria znikają z oferty Exim Tours. Biuro zmienia politykę

14 maja 2026

fot. Ranae Smith/unsplash

Jak napisała niegdyś amerykańska antropolożka Margaret Mead: „Nigdy nie przestawaj wierzyć, że nawet mała garstka zdeterminowanych, zaangażowanych osób może zmienić świat”. Być może właśnie ten cytat przyświecał Exim Tours przy podejmowaniu decyzji o odejściu od promowania delfinariów. Biuro oficjalnie potwierdziło, że rezygnuje ze sprzedaży wycieczek do miejsc niewoli tych morskich ssaków.

Wzbudzają sympatię i słyną z beztroskiej zabawy w wodzie. Delfiny od lat funkcjonują w kulturze masowej jako zwierzęta, które łatwo budzą pozytywne emocje i wywołują zachwyt widowiskowymi sztuczkami. Dlatego też wizyty w delfinariach przez dekady były jedną z popularniejszych atrakcji turystycznych.

Zwierzęta te należą do najlepiej przebadanych gatunków morskich ssaków. W eksperymentach nad samoświadomością wykazywały zachowania interpretowane przez część badaczy jako rozpoznawanie własnego odbicia i eksplorację własnego ciała, co sugeruje rozwinięte mechanizmy poznawcze porównywalne z niektórymi naczelnymi.

Badania neurobiologiczne pokazują również, że ich mózgi charakteryzują się wysokim stopniem złożoności, a struktury odpowiedzialne za przetwarzanie informacji społecznych są szczególnie rozwinięte. W połączeniu z obserwacjami terenowymi dotyczącymi współpracy w grupach, uczenia się poprzez naśladowanie oraz złożonych form komunikacji, wyłania się obraz zwierząt o silnie rozwiniętym życiu społecznym.

Dlaczego delfiny cierpią w niewoli?

Delfiny w naturze żyją w zupełnie innym świecie niż ten, który oglądamy w delfinariach. W oceanie potrafią przepływać nawet ponad 100 km dziennie, nurkują na duże głębokości i funkcjonują w złożonych grupach społecznych, które same się zmieniają i reorganizują. W niewoli natomiast ich świat zawęża się do zbiornika, który przypomina bardziej więzienie. Dochodzi do sytuacji, w której zwierzęta nie mają możliwości ucieczki, zmiany otoczenia ani naturalnego dystansu wobec innych osobników. W takich warunkach częściej przejawiają zachowania agresywne albo wręcz przeciwnie: wycofanie i apatię.

Naukowcy zauważyli, że z czasem u części delfinów zamkniętych w niewoli, pojawiają się powtarzalne zachowania, takie jak krążenie po tych samych trasach, rytmiczne ruchy i brak reakcji na otoczenie. Wszystko z powodu tego, że ich środowisko jest zbyt ubogie, aby wypełnić naturalną dla tych zwierząt potrzebę bodźców.

Na co dzień nie wszyscy zdają sobie jednak z tego sprawę. Dla publiczności w delfinariach widoczne są przede wszystkim pokazy i treningi. Z perspektywy widza mają one formę efektownych widowisk, sprawiających wrażenie spontanicznej zabawy. W rzeczywistości to jednak starannie zaplanowane i powtarzalne spektakle, realizowane według określonego scenariusza i w warunkach pełnej kontroli.

Exim Tours wycofuje się z promocji delfinariów

Zwierzęta odgrywają istotną rolę w turystyce. Pod pozorem egzotycznej przygody i atrakcyjnych zdjęć z wakacji, często kryje się jednak coś bardziej mrocznego. Dzika przyroda coraz częściej staje się formą konsumpcji i rozrywki, a rosnące oczekiwania turystów wobec intensywnych doświadczeń pogłębiają tylko presję na praktyki, które ograniczają dobrostan zwierząt. Ludzie nie są też często świadomi, jak wielka jest skala tego zjawiska.

Według badania World Animal Protection z 2018 roku na świecie funkcjonuje 355 ogólnodostępnych obiektów w 58 krajach, w których przetrzymywane są delfiny lub inne walenie. Przy czym zdecydowana większość z nich (336) dotyczy właśnie delfinów. Raport pokazuje też, że zjawisko to jest mocno skoncentrowane geograficznie. Ponad 60 proc. wszystkich delfinów przetrzymywanych w niewoli znajduje się w zaledwie pięciu krajach: Chinach (23 proc.), Japonii (16 proc.), USA (13 proc.), Meksyku (10 proc.) i Rosji (5 proc.).

Polska branża turystyczna postanowiła natomiast postawić krok w stronę większej odpowiedzialności środowiskowej. Exim Tours, jako jeden z pierwszych touroperatorów na polskim rynku, rezygnuje ze sprzedaży wycieczek do miejsc, w których delfiny przetrzymuje się w niewoli. Biuro poinformowało również o usunięciu ze swoich materiałów marketingowych wszystkich treści odnoszących się do delfinariów.

„Dobrostan zwierząt jest dla nas niezwykle ważną wartością, dlatego dokładamy starań, aby nasza oferta była zgodna z ideą odpowiedzialnego podróżowania oraz poszanowania środowiska naturalnego i zwierząt” – czytamy w oficjalnym oświadczeniu Exim Tours.

Decyzja Exim Tours wpisuje się w coraz wyraźniejsze podejście w turystyce, w którym kolejne duże firmy odchodzą od ofert związanych z delfinami i orkami w niewoli. W ostatnich latach takie stanowisko przyjęły m.in. Virgin Holidays, TripAdvisor, British Airways Holidays, Expedia Group, Booking.com, Jet2holidays, Intrepid Travel, easyJet holidays oraz Dertour Group, uznając tego typu atrakcje za nieakceptowalne etycznie.