Delfinaria znikają z oferty Exim Tours. Biuro zmienia politykę

14 maja 2026

fot. Ranae Smith/unsplash

Jak napisała niegdyś amerykańska antropolożka Margaret Mead: „Nigdy nie przestawaj wierzyć, że nawet mała garstka zdeterminowanych, zaangażowanych osób może zmienić świat”. Być może właśnie ten cytat przyświecał Exim Tours przy podejmowaniu decyzji o odejściu od promowania delfinariów. Biuro oficjalnie potwierdziło, że rezygnuje ze sprzedaży wycieczek do miejsc niewoli tych morskich ssaków.

Wzbudzają sympatię i słyną z beztroskiej zabawy w wodzie. Delfiny od lat funkcjonują w kulturze masowej jako zwierzęta, które łatwo budzą pozytywne emocje i wywołują zachwyt widowiskowymi sztuczkami. Dlatego też wizyty w delfinariach przez dekady były jedną z popularniejszych atrakcji turystycznych.

Zwierzęta te należą do najlepiej przebadanych gatunków morskich ssaków pod kątem zdolności poznawczych. W eksperymentach nad samoświadomością wykazywały zachowania interpretowane przez część badaczy jako rozpoznawanie własnego odbicia i eksploracja własnego ciała, co sugeruje rozwinięte mechanizmy poznawcze porównywalne z niektórymi naczelnymi.

Badania neurobiologiczne pokazują również, że ich mózgi charakteryzują się wysokim stopniem złożoności, a struktury odpowiedzialne za przetwarzanie informacji społecznych są szczególnie rozwinięte. W połączeniu z obserwacjami terenowymi dotyczącymi współpracy w grupach, uczenia się poprzez naśladowanie oraz złożonych form komunikacji, wyłania się obraz zwierząt o silnie rozwiniętym życiu społecznym.

Dlaczego delfiny cierpią w niewoli?

Delfiny w naturze żyją w zupełnie innym świecie niż ten, który oglądamy w delfinariach. W oceanie potrafią przepływać nawet ponad 100 km dziennie, nurkują na duże głębokości i funkcjonują w złożonych grupach społecznych, które same się zmieniają i reorganizują. W niewoli natomiast ich świat zawęża się do zbiornika, który przypomina bardziej więzienie. Dochodzi do sytuacji, w której zwierzęta nie mają możliwości ucieczki, zmiany otoczenia ani naturalnego dystansu wobec innych osobników. W takich warunkach częściej przejawiają zachowania agresywne albo wręcz przeciwnie: wycofanie i apatię.

Naukowcy zauważyli, że z czasem u części delfinów zamkniętych w niewoli, pojawiają się powtarzalne zachowania, takie jak krążenie po tych samych trasach, rytmiczne ruchy i brak reakcji na otoczenie. Wszystko z powodu tego, że ich środowisko jest zbyt ubogie, aby wypełnić naturalną dla tych zwierząt potrzebę bodźców.

Na co dzień nie wszyscy zdają sobie jednak z tego sprawę. Dla publiczności w delfinariach widoczne są przede wszystkim pokazy i treningi. Z perspektywy widza mają one formę efektownych widowisk, sprawiających wrażenie spontanicznej zabawy. W rzeczywistości to jednak starannie zaplanowane i powtarzalne spektakle, realizowane według określonego scenariusza i w warunkach pełnej kontroli.

Exim Tours wycofuje się z promocji delfinariów

Zwierzęta odgrywają istotną rolę w turystyce. Pod pozorem egzotycznej przygody i atrakcyjnych zdjęć z wakacji, często kryje się jednak coś bardziej mrocznego. Dzika przyroda coraz częściej staje się formą konsumpcji i rozrywki, a rosnące oczekiwania turystów wobec intensywnych doświadczeń pogłębiają tylko presję na praktyki, które ograniczają dobrostan zwierząt. Niewielu ludzi jest jednak naprawdę świadomych skali tego zjawiska.

Według badania World Animal Protection z 2018 roku na świecie funkcjonuje 355 ogólnodostępnych obiektów w 58 krajach, w których przetrzymywane są delfiny lub inne walenie. Przy czym zdecydowana większość z nich (336) dotyczy właśnie delfinów. Raport pokazuje też, że zjawisko to jest mocno skoncentrowane geograficznie. Ponad 60 proc. wszystkich delfinów przetrzymywanych w niewoli znajduje się w zaledwie pięciu krajach: Chinach (23 proc.), Japonii (16 proc.), USA (13 proc.), Meksyku (10 proc.) i Rosji (5 proc.).

Polska branża turystyczna postanowiła postawić krok w stronę większej odpowiedzialności. Exim Tours, jako jeden z pierwszych touroperatorów na polskim rynku, rezygnuje ze sprzedaży wycieczek do miejsc, w których delfiny przetrzymuje się w niewoli. Biuro poinformowało również o usunięciu ze swoich materiałów marketingowych wszystkich treści odnoszących się do delfinariów.

„Dobrostan zwierząt jest dla nas niezwykle ważną wartością, dlatego dokładamy starań, aby nasza oferta była zgodna z ideą odpowiedzialnego podróżowania oraz poszanowania środowiska naturalnego i zwierząt” – czytamy w oficjalnym oświadczeniu Exim Tours.

Decyzja Exim Tours wpisuje się w coraz wyraźniejsze podejście w turystyce, w którym kolejne duże firmy odchodzą od ofert związanych z delfinami i orkami w niewoli. W ostatnich latach takie stanowisko przyjęły m.in. Virgin Holidays, TripAdvisor, British Airways Holidays, Expedia Group, Booking.com, Jet2holidays, Intrepid Travel, easyJet holidays oraz Dertour Group, uznając tego typu atrakcje za nieakceptowalne etycznie.