Olsztyn – zielone miasto Kopernika

To właśnie w olsztyńskim zamku Mikołaj Kopernik zaczął pisać dzieło swego życia – „O obrotach sfer niebieskich”. Tutaj też napisał „Traktat o monetach”. Czy powstanie tych prac byłoby możliwe w innym miejscu? Pewnie tak, ale miło sądzić, że to klimat warmińskiego miasta i otoczenie natury to sprawiły. Zwłaszcza, że wystarczy dwa, trzy dni wizyty w Olsztynie, by człowiek sam chciał tworzyć wielkie lub mniejsze dzieła.

Olsztyn to miasto z tych, w których wszędzie jest blisko, a komunikacja mogłaby w zasadzie nie istnieć (przynajmniej z punktu widzenia turysty). Najważniejsze zabytki i najciekawsze miejsca są w zasięgu pieszego spaceru.

A nie sposób zwiedzać Olsztyna bez dreptania po śladach Mikołaja Kopernika.

Ślady życia Kopernika

Wielki astronom, będąc administratorem dóbr kapituły warmińskiej, mieszkał w zamku. Zresztą do dzisiaj na ścianie zamkowego krużganka możemy zobaczyć „pamiątkę” pobytu Kopernika – słynną tablicę astronomiczną, dzięki które mógł wyznaczać równonoc wiosenną.

Wystawa poświęcona życiu i pracy Kopernika jest najważniejszą częścią ekspozycji zamkowego muzeum. Po dwóch stronach zamku możemy zaś podziwiać (a w jednym przypadku dotykać) dwa pomniki astronoma. Ten mniej znany to popiersie, które odsłonięte w 1916 roku, stało przed znakiem do 1945 r., a potem zostało przeniesione na drugą stronę rzeki Łyny, płynącej u stop warowni. Drugi pomnik to słynna „ławeczka Kopernika” odsłonięta w 2003 r. To jedno z ulubionych miejsc robienia zdjęć pamiątkowych – obowiązkowo trzeba usiąść na kolanach Kopernika, a na wróżbę szczęścia – pogłaskać go po nosie.

Odrobinę wiedzy astronomicznej i astrologicznej można nabyć podczas wizyty w dwóch kolejnych związanych z jego dziedzictwem miejscach – planetarium i obserwatorium.

Wiedza astronomiczna na wyciągnięcie ręki

Planetarium otwarto w w pięćsetną rocznicę urodzin Mikołaja Kopernika. Główną formą jego działalności jest prezentacja programów astronomicznych, które corocznie ogląda kilkadziesiąt tysięcy widzów. Od wiosny 2012 r. goście mogą oglądać pokazy w systemie full dome, który pozwala widzowi na symboliczne opuszczenie Ziemi i odbycie wirtualnej podróży kosmicznej, podczas której np. obejrzy z bliska powierzchnię Księżyca, przeleci przez pierścienie Saturna albo wyląduje na Tytanie. Atrakcją dla gości w każdym wieku jest waga planetarna. Stając na niej i wybierając przyciskiem jedną z planet Układu Słonecznego, otrzymujemy informację o naszej aktualnej wadze w warunkach ziemskich i na wybranej planecie.

Znajdujące się kilka minut spacerkiem od planetarium obserwatorium astronomiczne urządzono w dawnej wieży ciśnień. Wśród eksponatów znajdują się m.in. fragmenty gruntu księżycowego, który na Ziemię przywiozła załoga misji Apollo 11. A przez tutejszy teleskop można obejrzeć powierzchnię Księżyca.

Urządzone w ostatnich latach olsztyńskie tereny zielone są atrakcjami zarówno dla turystów, jak i mieszkańców. To oazy zieleni będące doskonałymi przykładami wykorzystania potencjału miejsca.

Relaks wśród zieleni w centrum miasta

Park Centralny (zrewitalizowany w 2014 r.) to 13 hektarów zieleni w samym centrum miasta. Zadbany park z fontanną, amfiteatrem, altankami, kładkami na Łyną jest jednocześnie punktem startowym spływów kajakowych po wspomnianej rzece. A Łyna płynie przez śródmieście. Spływając nią przepływamy pod mostami i u podnóża zamku.

Na skraju parku znajduje się jedno z nowszych olsztyńskich muzeów – urządzone w dawnym Tartaku Raphaelsohnów Centrum Techniki i Rozwoju Regionu „Muzeum Nowoczesności”. To niebanalnie zorganizowana placówka z kolekcją eksponatów z różnych dziedzin życia Olsztyna i okolic – m.in. kabiną windy z jednej z olsztyńskich kamienic, modelami podstacji wodociągów, tablicami z dawnymi nazwami ulic, modelami tramwajów, statków, browarów.

Nabrzeża jednego z olsztyńskich jezior – Ukiel od pewnego czasu są ulubionym miejscem spacerowiczów, rowerzystów, dorosłych i dzieci. Kompleks sportowo-rekreacyjny działa cały rok. Zimą można tutaj pojeździć na lodowisku, skorzystać ze snowparku, spróbować sił na bojerach i nartach biegowych. W inne miesiące działają wypożyczalnie sprzętu sportowego, można leniuchować na plaży, pomostach i molach, spacerować promenadą, grać w siatkówkę. I to wszystko w pięknych okolicznościach przyrody – zachowano stary drzewostan, rosną nowe rośliny. I to wszystko w niewielkiej odległości od centrum miasta. Nic tylko pozazdrościć olsztynianom. Tego nawet Kopernik tutaj nie miał.

Materiał powstał we współpracy z Visit Olsztyn.