Kraków zarabia miliony na turystyce. Prezydent miasta Łukasz Gibała postanowił jednak na niej zaoszczędzić
fot. Bogusław Świerzowski / www.krakow.pl
Turystyka przynosi Krakowowi blisko 700 mln zł wpływów budżetowych rocznie i zapewnia dziesiątki tysięcy miejsc pracy. Mimo to prezydent miasta Łukasz Gibała zamierza ograniczyć wydatki na sektor i wycofać samorząd z organizacji turystycznych. Magistrat liczy na oszczędności, ale przedstawiciele branży ostrzegają, że stawka tej gry może być wysoka.
Krakowska turystyka od lat znosi miastu złote jaja, ale władze zdają się spoglądać na nią jak na ciężar, którego najchętniej chciałyby się pozbyć. Jeszcze nie ucichły kontrowersje wokół planowanej opłaty turystycznej, z której wpływy nie będą bezpośrednio zasilać branży, a już pojawił się kolejny pomysł na podreperowanie miejskiego budżetu kosztem sektora. Prezydent Krakowa Łukasz Gibała planuje bowiem ograniczyć wydatki na promocję i wycofać miasto z szeregu organizacji branżowych.
Swoją propozycję prezydent przedstawił 16 listopada wraz z projektem budżetu na 2027 rok. Gibała przekonywał, że składki członkowskie pobierane przez organizacje są zbyt wysokie w stosunku do uzyskiwanych korzyści. Na liście znalazły się m.in. Kraków Tourism Alliance, Małopolska Organizacja Turystyczna, Związek Gmin Jurajskich, Stowarzyszenie Gmin i Powiatów Małopolski oraz Liga Miejsc Światowego Dziedzictwa w Polsce. Plany obejmują także wystąpienie z międzynarodowych organizacji Eurocities, City Destinations Alliance, European City Network i European Coalition of Cities Against Racism.
Tymczasem jeszcze niedawno sam magistrat podkreślał znaczenie turystyki dla krakowskiej gospodarki. 9 października 2026 roku na oficjalnej stronie miasta ukazał się komunikat zatytułowany „Turystyka pracuje na Kraków”, w którym szczegółowo przedstawiono korzyści płynące z obecności odwiedzających. Skąd więc tak wyraźna zmiana narracji w ciągu zaledwie miesiąca? Można odnieść wrażenie, że nie chodzi wyłącznie o oszczędności, ale też o politycznie przemyślaną strategię i próbę zyskania przychylności tej części mieszkańców, która od lat skarży się na uciążliwości związane z turystyką, zapominając jednocześnie ile zarabia na niej miasto.
Branża sprzeciwia się cięciom
Plany magistratu spotkały się ze zdecydowanym sprzeciwem krakowskiej branży turystycznej. Porozumienie Organizacji Turystycznych w Krakowie, reprezentowane przez Izbę Gospodarczą Hotelarstwa Polskiego, Polską Izbę Turystyki oraz Stowarzyszenie Konferencje i Kongresy w Polsce, skierowało do przewodniczącego Rady Miasta Krakowa Jakuba Koska apel o odrzucenie sześciu projektów uchwał dotyczących wystąpienia miasta z krajowych i międzynarodowych organizacji.
Do protestu przyłączyło się również 40 przedstawicieli lokalnych przedsiębiorstw, w tym hotelarze, restauratorzy oraz osoby związane z organizacją wydarzeń i obsługą ruchu turystycznego. W osobnym apelu domagają się, aby przed podjęciem decyzji władze przeanalizowały nie tylko wysokość składek członkowskich, ale też możliwe konsekwencje gospodarcze i koszty przejęcia zadań realizowanych dotychczas przez organizacje. Przedsiębiorcy deklarują przy tym gotowość do rozmów i wypracowania nowego modelu współpracy z samorządem.
O takie rozmowy zabiegano zresztą jeszcze przed ogłoszeniem planowanych zmian. Jak relacjonuje w rozmowie z Waszą Turystyką Krzysztof Jędrocha, dyrektor regionalny IGHP w województwie małopolskim, organizacje branżowe wystąpiły już do prezydenta z prośbą o spotkanie poświęcone przyszłości krakowskiej turystyki. Podczas zebrania planowano poruszyć m.in. kwestie zrównoważonego rozwoju sektora oraz sposobów ograniczania uciążliwości wynikających z dużego ruchu turystycznego. Zamiast odpowiedzieć na prośbę o rozmowę, magistrat przedstawił od razu projekty uchwał dotyczących wystąpienia miasta z organizacji turystycznych. Planów tych nie skonsultowano również z Kraków Tourism Alliance ani Małopolską Organizacją Turystyczną, choć to właśnie ich działalności bezpośrednio dotyczą.
„Złożyliśmy pismo do pana prezydenta z prośbą o spotkanie. Chcieliśmy z nim rozmawiać o oddziaływaniu turystyki na mieszkańców, o łagodzeniu konfliktów i o zrównoważonym rozwoju. Nikt się jednak do nas nie odezwał, natomiast po kilku dniach pojawiły się projekty uchwał dotyczące wycofania miasta z organizacji turystycznych” – mówi Krzysztof Jędrocha, dyrektor regionalny IGHP w województwie małopolskim.
Kraków zarabia na turystyce miliony. Teraz chce na niej oszczędzać
Zastrzeżenia branży dotyczą nie tylko samej decyzji, ale również sposobu, w jaki magistrat uzasadnia planowane oszczędności. Jak wyliczają przedsiębiorcy, podstawowe składki członkowskie Krakowa w sześciu organizacjach objętych apelem wynoszą łącznie około 2,36 mln zł rocznie. Kwota ta wypada jednak blado na tle gospodarczego znaczenia turystyki dla miasta.
Według badań dotyczących 2025 roku turyści wydali w Krakowie 15,4 mld zł, z czego ponad 9,5 mld zł pozostało w lokalnej gospodarce. Na obecności odwiedzających zarabiają nie tylko hotele, restauracje i biura podróży, ale również przewoźnicy, dostawcy oraz przedsiębiorstwa, których działalność nie zawsze kojarzy się z turystyką. Po uwzględnieniu tych powiązań łączny wkład sektora w PKB Krakowa oszacowano na blisko 8 mld zł, czyli 5,55 proc.
Korzyści z turystyki odczuwa również miejski budżet. W 2025 roku bezpośrednie wpływy z podatków i opłat związanych z tym sektorem oszacowano na 462,3 mln zł, a po uwzględnieniu efektów mnożnikowych – na 697,1 mln zł, czyli 7,21 proc. dochodów Krakowa. Dla porównania, podstawowe składki członkowskie, na których miasto zamierza zaoszczędzić, odpowiadają zaledwie 0,34 proc. tej ostatniej kwoty.
„Jednostronność tego spojrzenia jest porażająca. Władza liczy tylko koszty i mówi o składkach, nie próbując w żaden sposób zestawić ich z przychodami” – mówi w rozmowie z Waszą Turystyką Krzysztof Jędrocha, dyrektor regionalny IGHP w województwie małopolskim.
Organizacje turystyczne to nie tylko promocja
Od ponad dwóch dekad w Polsce rozwijany jest system zarządzania turystyką oparty na współpracy samorządów z organizacjami branżowymi. Jego podstawy określa ustawa o Polskiej Organizacji Turystycznej, przewidująca funkcjonowanie organizacji na trzech poziomach: krajowym (POT), regionalnym (ROT) i lokalnym (LOT). Rozwiązanie to wpisuje się w podejście promowane przez Unię Europejską, a podobne modele od lat z powodzeniem funkcjonują m.in. w Amsterdamie, Wiedniu i Zurychu.
Tą drogą poszedł również i Kraków, z którego inicjatywy powstało Kraków Tourism Alliance. Stowarzyszenie miało przede wszystkim pomagać we wdrażaniu „Polityki zrównoważonej turystyki Krakowa na lata 2021-2028”, zakładającej odejście od promowania miasta za wszelką cenę na rzecz świadomego zarządzania ruchem turystycznym. Powołanie organizacji miało też ułatwić pozyskiwanie zewnętrznych środków na realizację innych, równie ważnych przedsięwzięć.
Już wówczas zakładano, że KTA nie będzie wykonywać tych samych zadań, co działające w mieście instytucje. Dziś jednak magistrat uzasadnia zamiar wystąpienia ze stowarzyszenia m.in. tym, że część jego zadań pokrywa się z obowiązkami miejskich urzędników. Jeśli kolejnym krokiem ma być ponowne przekazanie tych obowiązków administracji, krakowskie władze zamiast płynąć z nurtem zmian, spróbują za pieniądze podatników zawracać Wisłę kijem.
„Obecna sytuacja skłania do refleksji nad zasadnością powołania organizacji i celami, które miała realizować. Czy potrzeby miasta rzeczywiście się zmieniły? Czy dotychczasowe założenia straciły na aktualności? Jeśli problemem są finanse, rozmawiajmy o finansach. Nie powinny one jednak przesłaniać szerszego znaczenia działalności stowarzyszenia” – podkreśla w rozmowie Grzegorz Soszyński, prezes zarządu Kraków Tourism Alliance.
A zakres tej działalności jest znacznie szerszy niż sama promocja miasta. Organizacje turystyczne prowadzą badania ruchu odwiedzających, rozwijają nowe szlaki i przygotowują produkty turystyczne zachęcające do poznawania mniej popularnych dzielnic Krakowa oraz innych części regionu. W ten sposób starają się ograniczać nadmierną koncentrację turystów w historycznym centrum, a jednocześnie pobudzać rozwój gospodarczy miejsc, które dotychczas pozostawały poza głównymi trasami zwiedzania.
Osobnym filarem stowarzyszenia jest rozwój turystyki biznesowej. Za pozyskaniem międzynarodowych kongresów i konferencji stoją często miesiące przygotowań, rozmów i budowania relacji z zagranicznymi partnerami. To między innymi dzięki tej pracy Kraków może rywalizować z innymi europejskimi miastami o organizację dużych wydarzeń. A stawka wcale nie jest niska. Według badań dotyczących 2025 roku uczestnik wydarzenia MICE wydawał podczas pobytu w Krakowie średnio 2788 zł, podczas gdy przeciętny odwiedzający z Polski – 717 zł. Kongresy i konferencje przyciągają przy tym gości również poza głównym sezonem turystycznym, przynosząc dodatkowe przychody hotelom, restauracjom i lokalnym usługodawcom. Ograniczenie współpracy z organizacjami rozwijającymi międzynarodowe kontakty może więc utrudnić pozyskiwanie kolejnych wydarzeń, a w konsekwencji odbić się na dochodach krakowskich przedsiębiorców.
POWIĄZANE WPISY
18 listopada 2026
Najlepsze atrakcje turystyczne Polski 2026 wybrane. Zamek w Mosznej ze Złotym Certyfikatem POT
17 listopada podczas uroczystej gali rozstrzygnięto XXIII edycję Konkursu na Najlepszy…
0 Komentarzy7 Minuty
17 listopada 2026
Turespaña i Turismo de Gran Canaria zapraszają branżę turystyczną na spotkanie w Warszawie
Gran Canaria chce pokazać polskiej branży turystycznej, że jest kierunkiem atrakcyjnym…
0 Komentarzy1 Minuty
12 listopada 2026
Polski armator powiększa flotę o nowy prom. Bursztyn Unity obsłuży popularną trasę do Szwecji
Polska flota promowa powiększyła się o kolejną nowoczesną jednostkę. 11 listopada w…
0 Komentarzy3 Minuty
10 listopada 2026
Tragedia w Krakowie wystawiła na próbę wizerunek Polski. Branża turystyczna ocenia możliwe skutki
7 listopada 2026 roku doszło do jednego z najbardziej tragicznych zdarzeń w historii…
0 Komentarzy9 Minuty
10 listopada 2026
Karol Przywara nowym prezesem Związku Regionalnych Portów Lotniczych
Karol Przywara, prezes Portu Lotniczego Wrocław, został nowym prezesem Związku…
0 Komentarzy3 Minuty
10 listopada 2026
Powiśle na weekend. Malbork i Sztum łączą historyczne dziedzictwo z nowoczesnością
Rosnąca popularność city breaków i krótkich wyjazdów krajowych otwiera nowe możliwości…
0 Komentarzy12 Minuty
10 listopada 2026
Czeki turystyczne rozchodzą się w kilka minut. Nie wszystkie jednak przekładają się na przyjazdy turystów
Pula czeków turystycznych znika w kilka minut, ale to nie oznacza, że wszystkie…
0 Komentarzy19 Minuty
9 listopada 2026
Pomorskie wkracza do świata fantasy. Tak chce zachęcić turystów do odkrywania regionu
Zamiast tradycyjnych widokówek pojawiają się bohaterowie rodem z fantastycznych…
0 Komentarzy3 Minuty
6 listopada 2026
Mazowsze nie wykorzystuje w pełni swoich atutów turystycznych. MROT przedstawia wyniki audytu
Mazowsze przyciąga miliony turystów, jednak potencjał regionu wciąż nie jest w pełni…
0 Komentarzy8 Minuty










