Commandaria – winna duma Cypru

Słodkie wino Commandaria, o którym Ryszard Lwie Serce powiedział, że jest winem królów i królem win, to na Cyprze także produkt turystyczny. Jedną z propozycji zwiedzania wyspy jest wędrówka Szlakiem Commandorii. Wystarczą trzy godziny lotu z Warszawy, by spróbować tego nektaru.

Commandoria ma bogatą historię, uważana jest na najstarsze znane z nazwy (marki) wino świata. To wino słodkie, kupaż dwóch odmian lokalnych winogron: xynistéri i mávro. Zbiera się je w połowie września i suszy na słońcu przez mniej więcej dwa tygodnie. Następnie przez dwa, trzy miesiące winogrona podlegają fermentacji w niskiej temperaturze. Wino wzmocnione destylatem do 15 proc. leżakuje dwa lata w dużych (500 litrowych beczkach). Butelkowanie następuje po upływie co najmniej dwóch lat.

Wino to powstało ok. 3 tysięcy lat p.n.e. W 800 roku p.n.e, jako symbol Cypru opisywał je grecki poeta Hezjod, opisując w poemacie „Prace i dni” wspomnianą metodę suszenia winogron na słońcu i produkcji samego wina. Najpierw jednak zdobył się na wyznanie: „Kiedy wstaję rano czuję, że albo będę się czuł masakrycznie albo ugaszę pragnienie cypryjskim winem…”
O Commandori wspominali również Homer i Seneka.

Kiedy w XIV wieku zlikwidowano zakon Templariuszy, ich majątek na Cyprze przejęli Joannici i to właśnie na terenie ich komandorii w okolicach zamku Kolossi pod Limassol, uprawiano słodkie wino, które właśnie od Wielkiej Komandorii wzięło nazwę.

Dzisiaj prawo do produkcji Commandorii posiada 14 miejscowości: Ajos Jeorjos, Ajos Konstantinos, Ajos Mamas, Ajos Pawlos, Apsiu, Jerasa, Doros, Zoopiji, Kalo Chorio, Kapilio, Lania, Luwaras, Monagri i Siliku.

Dzięki uprzejmości Visit Cyprus miałem okazję odwiedzić jedną z winnic – Winnicę rodziny Karseras.
Znajduje się ona w wiosce Doros, na granicy gór Troodos, 25 kilometrów od LImassol. Winnica istnieje od 1998 roku, w którym Panayiotis Karseras z żoną Lenią odnowili starą winnicę i wznowili produkcję wina. Kilkadziesiąt metrów od winnicy stoi mały XVI-wieczny kościółek Agios Epifanios. Roczna produkcja wynosi 100 tysięcy butelek. Całe wino produkowane jest z winogron pochodzących z okolicznych winnic.
W dużym kamiennym budynku odbywają się bezpłatne degustacje, na miejscu można też kupić kilka rodzajów Commandorii (najtańsza – 10 euro).

Commandaria jest jednym z 12 [produktów turystycznych certyfikowanych przez Ministerstwo Turystyki Cypru.

Najlepszą bazą do wycieczki do winnicy rodziny Karsesas są hotele: Forest Park Hotel w Platres lub Royal Apollonia w Limassol.

Cypr wprowadza certyfikaty produktów turystycznych