Projekt ustawy: zwrot wpłaty za niezrealizowany voucher? Tylko w uzasadnionych przypadkach

Projekt ustawy, która przedłuża o rok ważność voucherów wystawionych przez organizatorów turystyki za wyjazdy odwołane rok temu z powodu pandemii, odnosi się w uzasadnieniu do kwestii zwrotu voucherów przez klientów.

Mija 14 miesięcy od wprowadzenia pierwszego lockdownu, zamknięcia granic i odwołania pierwszych wyjazdów turystycznych z powodu epidemii koronawirusa. Rok temu ustawa covidowa wprowadziła możliwość, aby organizatorzy turystyki – którzy zapłaciwszy kontrahentom zaliczki nie mieli możliwości zwrócić klientom wpłat za niezrealizowane wyjazdy – wystawili klientom vouchery do zrealizowania innej imprezy turystycznej w późniejszym terminie. Vouchery miały być ważne rok, przez co część z nich właśnie traci ważność. Ustawa, którą przygotowuje rząd, przedłuży ważność tych voucherów o kolejny rok. Zmieniony zapis w tej sprawie ma brzmieć następująco:

„„2. Odstąpienie od umowy bądź jej rozwiązanie, o którym mowa w ust. 1, nie jest skuteczne w przypadku wyrażenia przez podróżnego zgody na otrzymanie w zamian od organizatora turystyki vouchera do realizacji na poczet przyszłych imprez turystycznych w ciągu 2 lat od dnia, w którym miała się odbyć impreza turystyczna.”

Gdy klient nie chce już voucheru

W uzasadnieniu ustawy jej twórca, czyli rząd, odnosi się również do sytuacji, w której klient pragnie zrezygnować z realizacji vouchera:

„Projektowane brzmienie art. 15k ustawy oraz wynikające z tej zmiany wydłużenie możliwości wykorzystania vouchera z roku do dwóch lat nie sprzeciwia się prawu podróżnego do wystąpienia o zwrot pieniędzy. Należy wskazać, że wobec osób, które przyjęły voucher, a które go do tej pory nie zrealizowały oraz nie będą go chciały zrealizować w przyszłości, zastosowanie będą miały przepisy ogólne dotyczące odstąpienia od umowy z powodu nieuniknionych i nadzwyczajnych okoliczności, o których mowa w art. 47 ust. 4 ustawy z dnia 24 listopada 2017 r. o imprezach turystycznych i powiązanych usługach turystycznych.”

Tak sformułowana interpretacja przepisów sprawiła, że wśród części branży i mediów pojawiło się przekonanie, iż klienci będą teraz mogli „na życzenie” zwracać pobrane zamiast wyjazdów vouchery i żądać od organizatorów zwrotu wpłaty za odwołane rok temu wyjazdy. Teza ta nie znajduje jednak oparcia w konkretnych zapisach nowelizacji. Jak się dowiadujemy, nie taka była też intencja strony rządowej.

MRPiT wyjaśnia: chodzi o konkretne okoliczności

„Zacytowany fragment to element uzasadnienia projektu aktu normatywnego. Tłumaczy on konstrukcję prawną wydłużenia możliwości realizacji vouchera, która została przedstawiona w projektowanych przepisach. Należy jednak pamiętać, że w odniesieniu do umowy o udział w imprezie turystycznej dotyczy ona relacji między stronami umowy cywilnoprawnej, nie wyklucza to zatem takiego roztrzygnięcia między stronami, na które przystanie organizator turystyki i podróżny” – wyjaśnia biuro prasowe Ministerstwa Rozwoju Pracy i Technologii.

„Biorąc jednak pod uwagę, to że przyjęcie przez podróżnego vouchera na podstawie art. 15 k ust. covidowej, spowodowało, że zawarta umowa o udział w imprezie turystycznej, która nie odbyła się z powodu wybuchu epidemii, nadal wiąże strony tej umowy (podróżnego i organizatora turystyki) w uzasadnieniu do projektu ustawy wskazano, że właściwym, w sensie prawnym, postępowaniem dla rozliczenia między stronami będzie odstąpienie przez podróżnego od umowy z powodu nieuniknionych i nadzwyczajnych okoliczności, o których mowa w art. 47 ust. 4 ustawy o imprezach turystycznych i powiązanych usługach turystycznych. Odstąpienie to musi jednak odnosić się do warunków określonych w voucherze, który dotyczył konkretnej imprezy turystycznej.”

PIT: ustawa przywróci ważność przeterminowanych voucherów

Z interpretacją tą zgadza się Paweł Niewiadomski, prezes Polskiej Izby Turystyki. Zwraca też uwagę na to, że projektowana ustawa – przedłużając termin ważności voucherów do dwóch lat – po wejściu w życie przywróci ważność tych voucherów, które między marcem 2021 a wejściem w życie ustawy mogły ją utracić.

„Uważam, że organizatorzy turystyki powinni honorować wszystkie vouchery do wiosny 2022 roku. Sądzę, że będzie to korzystne nie tylko dla klientów, którzy mogli nie mieć możliwości wykorzystać swoich voucherów z uwagi na sytuację epidemiczną, ale również dla rynku i dla wizerunku branży” – mówi prezes PIT.