Debata w Instytucie Zmian – oczywiste oczywistości o turystyce

Turystyka to ważny sektor gospodarki… promocja turystyki polskiej to ważna rzecz… na turystyce można zarabiać – takie między innymi tezy usłyszeliśmy podczas debaty poświęconej turystyce zorganizowanej przez Instytut Zmian.

Przyznaję, że zmyliła mnie trochę nazwa Instytutu (Zmian!), tytuł debaty i zaproszeni prelegenci. Debata nosiła tytuł „Turystyka a rozwój gospodarczy Polski. Stan bieżący i możliwe drogi rozwoju sektora turystycznego w Polsce” a zaproszeni zostali fachowcy. Jednak przez ponad dwie godziny nie usłyszeliśmy nic ponad to, co słyszymy i czytamy od co najmniej kilku lat.

Zaczęło się nawet dobrze. Rafał Kożuchowski, prezes Instytutu Zmian podkreślił: „O turystyce na ogół się zapomina. Przypominamy sobie o niej przy okazji afer, upadków biur podróży. Na co dzień zapominamy, że turystyka to poważna gałąź gospodarki przynosząca do budżetu ponad 6 proc. PKB a razem z sektorami okołoturystycznymi nawet 12 – 13 proc.”

Wydawało się, że po tym zagajeniu i przypomnieniu oczywistości o roli turystyce w gospodarce, zacznie się ożywiona dyskusja, posypią się konkretne pomysły, a prowadzący dyskusję reprezentant Instytutu będzie do tej dyskusji prowokował pytaniami. Niestety, jego pytania będące niejako tytułami części debaty były banalne do bólu.
Zaproszeni do debaty goście zostali zapytani o to, gdzie spędzili wakacje, które miejsca w Polsce im się podobają najbardziej, co poleciliby na wakacje znajomym z zagranicy. Początek więc bardziej poziomem pytań pasował do jednej z telewizji śniadaniowych niż do poważnej w założeniu debaty. Goście oczywiście poradzili sobie z odpowiedziami, chwalili Polskę w ogóle, mówiąc o zmianach jakie zaszły w ostatnich latach, wymieniając konkretne ulubione miejsca. Tak zeszła połowa debaty.

Pytani, co hamuje rozwój turystyki w Polsce i czy potrafimy być konkurencyjni, goście zaczęli odpowiadać bardziej konkretnie.
Zdaniem Alicji Wosik, prezesa zarządu Podkarpackiej Regionalnej Organizacji Turystycznej, są co najmniej dwa takie hamulce: kulejąca wciąż infrastruktura drogowa oraz rozproszenie zarządzania w turystyce. Jej zdaniem o rozwoju turystyki, promocji, imprezach, podziale pieniędzy decyduje zbyt wiele podmiotów: POT, ROT-y, LOT-y, Lokalne Grupy Działania, samorządy różnego szczebla, Lasy Państwowe, organizacje pozarządowe. Podkreśliła, że na Podkarpaciu ok. 5 tysięcy zarejestrowanych firm deklaruje działalność turystyczną, natomiast brakuje ich wspólnego zdani w wielu istotnych dla branży sprawach.
Prezes Polskiej Organizacji Turystycznej, Rafał Szmytke, przekonywał, że Polska jest już konkurencyjna pod względem turystycznym. Według wyników badań konkurencyjności turystyki na 141 krajów Polska zajmuje już 40 miejsce w świecie. Jeszcze lepiej wypadamy pod względem przyjaznej atmosfery i stosunku cen do jakości (tutaj jesteśmy oceniani najwyżej).
Według Józefa Ratajskiego zarząd Związku Pracodawców Turystyki Lewiatan, należy jak najszybciej zdecydować czy chcemy mieć poprawiona ustawę o usługach turystycznych czy powinniśmy pracować nad ustawą o gospodarce turystycznej, ponieważ sektor turystyki skupia podmioty z wielu dziedzin: biura podróży, hotele, restauracje, muzea, przewodników, pilotów. Brakuje dobrych przepisów prawa.

Szkoda, że Maks Kraczkowski, poseł na Sejm i zastępca przewodniczącego Komisji Gospodarki mógł być tylko na połowie debaty – nie mógł wypowiedzieć się na te ważniejsze tematy. Elżbieta Wyrwicz, zastępca dyrektora departamentu turystyki w MSiT, podkreśliła, że wiele ważnych wątków dotyczących turystki znalazło się w Białej Księdze turystyki, która wraz z odpowiedziami na zawarte w niej pytania, odpowiedziami otrzymanymi od 70 organizacji i samorządów turystycznych, ukaże się na początku października (o Białej Księdze, czytaj tu: MSiT – tylko Ubezpieczeniowy Fundusz Gwarancyjny i PIT odpowiada na Białą Księgę o usługach turystycznych). Również jej zdaniem, brakuje wspólnej reprezenacji lub choćby wspólnego stanowiska w rozdrobnionej branży turystycznej.

Niestety, jak przyznali pytani przez przedstawiciela WaszejTurystyki.pl uczestnicy, zabrakło czasu, ale i konkretnych pytań ze strony prowadzącego, by porozmawiać na poważniejsze i bardziej konkretne tematy: czy potrzebna jest nowa ustawa o POT, czy warto przemyśleć pomysł obowiązku zrzeszania dla podmiotów turystycznych, jak zwalczać szarą strefę, jak rozwiązać problem zabezpieczeń finansowych na wypadek upadłości biura podróży. Kompletnie zapomniano, że turystyka to nie tylko przyjazdówka, ale także biura organizujące turystykę wyjazdową, a to przecież kilkanaście tysięcy zatrudnionych ludzi zapewniających wypoczynek setkom milionom Polaków i płacącym podatki tutaj, w kraju.

Być może niska jakość tej debaty to złe dobrego początki. Być może nauczeni brakiem konkretów, organizatorzy, następnym razem lepiej się przygotują, będą potrafili zadać pytania zmuszające gości do wyjścia poza banalne, nic nowego nie przynoszące odpowiedzi. Jeśli nie, szkoda czasu zaproszonych gości i słuchaczy.

W debacie 25 września w Warszawie, wzięli udział:
Rafał Kożuchowski, prezes zarządu Instytutu Zmian; Maks Kraczkowski, poseł na Sejm i zastępca przewodniczącego Komisji Gospodarki; Józef Ratajski, członek zarządu Związku Pracodawców Turystyki Lewiatan; Rafał Szmytke, prezes Polskiej Organizacji Turystycznej, ; Alicja Wosik, prezes zarządu Podkarpackiej Regionalnej Organizacji Turystycznej i Elżbieta Wyrwicz, zastępca dyrektora departamentu turystyki w MSiT.