Join Up bez prawidłowej gwarancji. Postępowanie w sprawie wykreślenia z rejestru

Urząd Marszałkowski województwa Mazowieckiego wszczął postępowanie w sprawie wykreślenia z rejestru organizatora turystyki przez Join Up po tym, jak wygasła gwarancja ubezpieczeniowa touroperatora. Na nowy okres dostarczył on gwarancję z łotewskiego banku na sumę ponad 9 mln zł. Według urzędników nie spełnia ona wymogów prawnych, m.in. nie została wystawiona zgodnie z obowiązującym w rozporządzeniu wzorem.

„Wszczęcie postępowania w sprawie wykreślenia z rejestru” – to obecnie status spółki Join Up widniejący w Ewidencji Organizatorów Turystyki i Przedsiębiorców Ułatwiających Nabywanie Powiązanych Usług Turystycznych.

Łotewski bank zabezpiecza polskich klientów

Jak dowiadujemy się w urzędzie, na drogę formalną wobec touroperatora wstąpiono po przeanalizowaniu dostarczonej na nowy okres gwarancji. Nie jest to, tak jak dotychczas, gwarancja ubezpieczeniowa, lecz gwarancja bankowa, wystawiona przez Regional Investment Bank w Rydze. Podmiot ten nie działa na polskim rynku. Jest kontrolowany przez Europejski Bank Centralny, jednak wystawiony dokument wzbudził wątpliwości urzędników. Sporządzony jest po angielsku, tymczasem polskie prawo wyraźnie określa konkretny wzór gwarancji bankowej w języku polskim. Obowiązuje on na podstawie rozporządzenia Ministra Sportu i Turystyki z 2017 roku.

Pierwsza gwarancja bankowa od lat

Od momentu wprowadzenia do polskiego porządku prawnego wymogów dotyczących zabezpieczeń finansowych dla organizatorów turystyki istnieją trzy przewidziane prawem rozwiązania dla firm, które chcą uzyskać pozwolenie na tę działalność, czyli wpis do Rejestru Organizatorów Turystyki i Przedsiębiorców Ułatwiających Nabywanie Powiązanych Usług Turystycznych. Pierwszą z nich jest prowadzenie rachunku powierniczego w banku, drugą – przedstawienie gwarancji bankowej, trzecią – gwarancji ubezpieczeniowej. Spełnienie jednego z tych wymogów, stanowiących pierwszy filar zabezpieczenia finansowego na rzecz klienta, jest niezbędne, by prowadzić działalność jako organizator turystyki.

Banki w Polsce nie udzielają gwarancji

Z praktyki rynkowej wynika, że zdecydowana większość działających na większą skalę organizatorów turystyki przedstawia urzędom marszałkowskim gwarancję ubezpieczeniową. Dzieje się tak dlatego, że przepisy ustawy i rozporządzenia nakładają na gwaranta wymogi niemożliwe do zrealizowania przez banki w zgodzie z tym, czym jest produkt stanowiący gwarancję bankową. Chodzi przede wszystkim o sposób wypłacania pieniędzy poszkodowanym klientom – istota gwarancji bankowej zakłada przekazanie od razu całej kwoty uposażonej osobie.

Ustawa nakłada natomiast na gwaranta obowiązek rozliczania się z każdym klientem indywidualnie w zależności od kwoty roszczeń. Ponieważ gwarancja bankowa zrównana została w ten sposób przez ustawę z produktem ubezpieczeniowym, polskie banki z reguły odmawiają udzielania gwarancji większym organizatorom turystyki. Problematyczna byłaby według praktyka likwidacji szkód w razie gdyby doszło do niewypłacalności firmy. Gros działających na rynku touroperatorów pozyskuje więc gwarancje od ubezpieczycieli.

Ubezpieczyciel odmawia współpracy

W okresie obowiązywania poprzedniej gwarancji spółki Join Up gwarantem była spółka Wiener TU SA, dziś – Compensa. W 2023 roku suma gwarancyjna opiewała na 1,2 mln zł. Join Up podał, że w 2023 roku obsłużył 20 tys. klientów, co dawałoby ok. 55 mln zł przychodu. Suma gwarancyjna powinna więc była wynosić co najmniej 6,5 mln zł. Następna gwarancja wynosiła 4,32 mln zł, została w lipcu 2024 roku podniesiona do 8,1 mln zł, a jej okres obowiązywania zakończył się 14 listopada 2024.

Jak zapisano w rozporządzeniu regulującym minimalną wysokość sum gwarancyjnych lub bankowych obowiązujących organizatorów turystyki, podmioty organizujące imprezy turystyczne na bazie wylotów czarterowych powinny zabezpieczyć sumę opiewającą na minimum 12 proc. spodziewanego w danym okresie rocznego obrotu.

Jak się dowiadujemy nieoficjalnie, dotychczasowy ubezpieczyciel odmówił wystawienia spółce gwarancji ubezpieczeniowej na kolejny okres. Stwierdził też, że spodziewany przychód spółki wymagałby sumy gwarancyjnej w wysokości co najmniej 23 mln zł. Gwarancja bankowa dostarczona urzędowy marszałkowskiemu przez Join Up opiewa na sumę 9,46 mln zł. Zgodnie z prawem zabezpieczyłaby ona przychody maksymalnie w wysokości 78 mln zł.

Status: „brak zabezpieczeń”

15 listopada Urząd Marszałkowski Województwa Mazowieckiego wszczął postępowanie w sprawie wykreślenia spółki Join Up z rejestru organizatorów turystyki. Obecnie na stronie TFG w zakładce „zabezpieczenia finansowe” dotyczącej tej firmy widnieje informacja: „brak zabezpieczeń”.

O komentarz poprosiliśmy firmę Join Up! Polska.

„Gwarancja bankowa wystawiona przez Reģionālā investīciju banka (Regional Investment Bank) została przygotowana zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa polskiego i unijnego. Jako przedsiębiorstwo operujące na terenie Unii Europejskiej mamy możliwość korzystania z tego typu gwarancji oraz współpracy z instytucjami finansowymi z całej wspólnoty.

Jesteśmy międzynarodowym przedsiębiorstwem, a wybór zagranicznego banku wynika między innymi z naszej struktury organizacyjnej, konsolidacji czy dążenia do optymalizacji warunków oferowanych usług. Współpraca z renomowanymi bankami z UE zapewnia solidne zabezpieczenie i świadczy o zaufaniu, jakim darzona jest spółka Join UP! Polska na rynku europejskim”.

Łotewska gwarancja Join Up zaakceptowana. „To precedens, potencjalne problemy dla rynku i dla klientów”