Historia, natura i smaki z tradycją. Łomża ma przepis na turystyczny sukces

fot. Michał Kolankiewicz

Jechaliśmy tam z ciekawością, ale efekt sprostał naszym oczekiwaniom: ziemia kurpiowska może być turystycznym odkryciem nadchodzących sezonów. Wszystko za sprawą trzydniowego Study Touru „Łomża i okolice”, który zorganizował Oddział Turystyki Przyjazdowej Polskiej Izby Turystyki we współpracy z Ogólnokrajową Spółdzielnią Turystyczną Gromada.  Nad przebiegiem całej wyprawy czuwały przedstawicielki władz PIT: Karolina Gnusowska-Weiss, prezeska Oddziału Turystyki Przyjazdowej  oraz – reprezentująca gospodarzy – Katarzyna Turosieńska, prezeska Oddziału Podlaskiego. Uczestnikami byli przedstawiciele biur podróży z całego kraju. Naszym głównym celem było poznanie potencjału tego regionu w zakresie turystyki grupowej, biznesowej oraz integracyjnej.

fot. Michał Kolankiewicz

Bazą noclegową i konferencyjną wydarzenia był Hotel Gromada Łomża. Ten kultowy obiekt niedawno przeszedł gruntowną i niezwykle udaną modernizację. Odnowione pokoje oraz nowoczesne zaplecze konferencyjne robią świetne wrażenie. W październiku 2025 roku hotel świętował swój złoty jubileusz – 50-lecie istnienia. Przez pół wieku gościły tu takie sławy jak Hanka Bielicka /uhonorowana pomnikiem-ławeczką na Starym Rynku/, Mieczysław Fogg czy noblista Czesław Miłosz. Dziś, łącząc tradycję z nowoczesnością, hotel idealnie wpisuje się w potrzeby współczesnego klienta biznesowego i grup zorganizowanych.

Inauguracja wydarzenia stała się doskonałą przestrzenią do rozmów o przyszłości turystyki. W oficjalnych spotkaniach wzięli udział Członkowie Zarządu Województwa Podlaskiego – Jacek Piorunek i Bogdan Dyjuk, prezes OST Gromada Krzysztof Moczulski oraz dyrektor hotelu Wieńczysław Targ. Branża miała również okazję spotkać się w łomżyńskim Ratuszu z Prezydentem Miasta, dr Mariuszem Chrzanowskim. Rozmawiano o konkretnych rozwiązaniach i strategiach przyciągania grup zorganizowanych do regionu.

Podlaskie na mapie, Mazowsze w sercu – witamy na Kurpiach!

Ziemia Łomżyńska to region fascynujący pod względem tożsamości. Choć administracyjnie leży w województwie podlaskim, to historycznie i geograficznie jest to północno-wschodnie Mazowsze. Jednak tym, co definiuje ten region najbardziej i nadaje mu niepowtarzalny charakter, są Kurpie! Ta unikalna kultura, barwny folklor, zachowane tradycje rzemieślnicze i pyszna regionalna kuchnia to absolutny as w rękawie lokalnej branży turystycznej. Co ciekawe, wielkim pasjonatem i ambasadorem kultury kurpiowskiej jest sam dyrektor Hotelu Gromada Łomża, Wieńczysław Targ, który osobiście towarzyszył nam na trasie i z dumą zarażał tą miłością całą grupę.

Prawdziwym skarbem każdej podróży są ludzie, a grupa ze study tour miała najlepszego z możliwych przewodników. Po Łomży oprowadzał nas Wojciech Winko – regionalista, licencjonowany przewodnik i prezes Lokalnej Organizacji Turystycznej Ziemia Łomżyńska. To człowiek-encyklopedia, od lat bezgranicznie zaangażowany w promocję miasta. Jego pasja, dowcip oraz głęboka wiedza sprawiły, że historyczne anegdoty ożywały na naszych oczach. Pokazał branży, jak sprzedawać historię z pasją i autentycznością.

Podczas spaceru po mieście Wojciech Winko, zaskoczył wszystkich mało znaną historią. Okazuje się, że Łomża odegrała kluczową rolę w miłosnych i religijnych losach Józefa Piłsudskiego. W lipcu 1899 roku przyszły Naczelnik Państwa przybył tu, by poślubić swoją wielką miłość, rozwódkę Marię Juszkiewiczową. Ponieważ Kościół katolicki nie dawał na to zgody, Piłsudski w zabytkowym Domku Pastora dokonał oficjalnej konwersji na luteranizm. Dziś pięknie odrestaurowany obiekt służy jako nowa sala ślubów łomżyńskiego USC.

Inna ciekawostka to fenomen zabytkowej Bramy Napoleona. Choć cesarz Francuzów rzeczywiście gościł w Łomży, to samą bramę postawił lata później lokalny pasjonat – co zupełnie nie przeszkadza przewodnikom mrugać do turystów i sprzedawać jej jako „apartamentu Bonapartego”, w którym imperator z pewnością nocował.

Tuż obok zaczynają się wybudowane w 1900 roku kamienne schodki, które malowniczym traktem prowadzą ze skarpy prosto na Rybaki. Ta nadrzeczna dzielnica, zamieszkana przed wojną w dużej mierze przez społeczność żydowską, kryje w sobie ogromny, wciąż czekający na pełne odkrycie, potencjał.

Gdzie bije turystyczne serce regionu?

fot. Michał Kolankiewicz

Wszystkie odwiedzone miejsca ułożyły się w spójny i gotowy plan na hitową wycieczkę grupową:

• Muzeum Północno-Mazowieckie: świetny punkt startowy. Prezentuje bogatą historię ziemi łomżyńskiej, archeologię oraz unikalne zbiory kurpiowskie.
• Katedra św. Michała Archanioła: gotycka perła architektury sacrum, dumnie górująca nad miastem.
• Muzeum Diecezjalne: skarbnica sztuki sakralnej. Zachwyca cennymi rzeźbami, malarstwem oraz zabytkowymi przedmiotami liturgiczne.
• Bulwary Łomżyńskie nad Narwią: nowoczesna przestrzeń rekreacyjna. Idealne miejsce na oddech i spacer tuż obok tętniącego życiem miasta.

• Muzeum Przyrody – Dwór Lutosławskich w Drozdowie: zabytkowy dwór szlachecki, dawna siedziba wybitnego rodu Lutosławskich, mocno związana z biografią kompozytora Witolda Lutosławskiego. Miejsce łączy historię z piękną ekspozycją przyrodniczą doliny Narwi oraz unikalną kolekcją akwarystyczną. Wzruszyła nas wizyta w ośrodku rehabilitacji ptaków (ptasim szpitaliku), który działa na terenie parkowym Muzeum.
• Prawdziwą gratką dla miłośników militariów są rosyjskie fortyfikacje Twierdzy Łomża w sąsiedniej Piątnicy. Trzy monumentalne forty połączone systemem fos i korytarzy zostały w 1939 roku rozbudowane o polskie schrony bojowe, tworząc skuteczną linię obrony przed niemieckim natarciem. To surowy krajobraz z potężną dawką historii, idealny na programy wycieczkowe lub bazy pod imprezy integracyjne.
• Z kolei Nadnarwiański Szlak Schronów Bojowych to fascynująca trasa historyczno-militarna ciągnąca się wzdłuż rzeki. Upamiętnia ona heroiczne i niezwykle zaciekłe walki obronne z września 1939 roku, jakie Samodzielna Grupa Operacyjna „Narew” toczyła z przeważającymi siłami niemieckimi.

• Skansen Kurpiowski im. Adama Chętnika w Nowogrodzie: jeden z najstarszych i najbardziej malowniczo położonych skansenów w Polsce. Usytuowany na wysokiej skarpie nad Narwią, pozwala dosłownie przenieść się w czasie do dawnej wsi kurpiowskiej.

Osobny rozdział tej podróży napisała gastronomia hotelu Gromada, która serwowała nam regionalne przysmaki. Szef kuchni hotelowej restauracji Polonez udowodnił, że tradycja może zachwycić nawet najbardziej wymagające podniebienia. Stoły uginały się od lokalnych klasyków: idealnie doprawionych kartaczy, domowych pierogów i chrupiącej babki ziemniaczanej. Zachwyciły nas doskonałe, esencjonalne zupy z leśnymi grzybami w roli głównej. Ukoronowaniem były legendarne podlaskie słodkości – tradycyjny sękacz oraz mniej znane łomżyńskie „mrowisko”, które uzależniało od pierwszego kęsa.

Ziemia Łomżyńska ma w sobie magnetyzm, który można przekuć w sukces komercyjny. Co może najbardziej zachwycić turystów?

• Rejsy gondolą po Narwi oraz bliskość Łomżyńskiego Parku Krajobrazowego Doliny Narwi – to idealny produkt dla fanów ekoturystyki .
• Paszport Turysty – świetna, nagradzana inicjatywa lokalna, która angażuje zwiedzających w formie gry terenowej.
• Smaki Kurpiów – regionalne potrawy, miody kurpiowskie, rejbak czy tradycyjne piwo kozicowe to magnes dla turystyki kulinarnej.
• Wielki, choć wciąż niewykorzystany potencjał drzemie również w bogatej historii łomżyńskich Żydów, którzy przed wojną stanowili aż 40 proc. mieszkańców miasta. Organizatorzy wycieczek mogliby w przyszłości stworzyć fascynujący szlak pamięci obejmujący dawną dzielnicę Rybaki oraz dwa zachowane kirkuty /jeden częściowo/. Choć ten temat wymaga jeszcze dopracowania i przygotowania przewodnickiego, to bez wątpienia stanowi ogromną szansę na przyciągnięcie m.in. turystów zagranicznych.

Trzydniowy wyjazd udowodnił, że Łomża i okolice to propozycja idealnie skrojona pod współczesnego turystę. Zmodernizowana baza hotelowa w połączeniu z dziką przyrodą, wielką historią i wyrazistym folklorem Kurpiów, pozwala na tworzenie atrakcyjnych programów wycieczkowych. Wielką szansą dla regionu jest rozwój infrastruktury. Przez lata Łomża była odcięta od pasażerskich połączeń kolejowych. Sytuacja już się zmienia. Niedawno uruchomiono regularne pociągi do Białegostoku, a kolejnym krokiem będzie bezpośrednie połączenie z Warszawą. Eksperci zgodnie oceniają, że powrót kolei pasażerskiej to absolutny przełom. Sprawny dojazd ze stolicy może stać się kluczowym impulsem, który wywoła wzrost ruchu turystycznego w całym regionie. Wierzę w to, że Ziemia Łomżyńska skutecznie pozyska turystów w nadchodzących sezonach.