Mauzoleum Warneńczyka – ostatniego krzyżowca Europy

21 czerwca 2022

Miejsce śmierci dwudziestoletniego zaledwie polskiego króla, Władysława III Jagiellończyka, to żelazny punkt programu wizyt turystów z Polski w Warnie na wybrzeżu czarnomorskim Bułgarii.

Przegrana 10 listopada 1444 roku bitwa z Turkami zaważyła na losach tej części Europy a młodemu królowi przyniosła po wiekach przydomek „Warneńczyk”.

Przypomnijmy, że działania wojenne przeciw Imperium Osmańskiemu najstarszy syn Władysława Jagiełły i Zofii Holszańskiej rozpoczął za namową papieża w 1443 roku. Po wygraniu serii potyczek zawarto pokój w Segedynie pokój mający trwać dziesięć lat. Szybko jednak diabeł ubrany w szaty papieskiego legata Cesariniego zamieszał i młody władca uwierzywszy w obietnicę pomocy floty weneckiej i burgundzkiej, zerwał pokój i ruszył na wojnę. Okazało się jednak, że flota wenecka nie ma zamiaru się angażować i pod Warną dwudziestotysięczne siły królewskie stanęły z około trzykrotnie silniejszym wrogiem pod wodzą Murada II. Król zginął, ucięto mu – według historyków tureckich – głowę, ale że ciała nie znaleziono, powstały mity o rzekomym ocaleniu, ucieczce na Maderę….
Jego nagrobek (pusty sarkofag) znalazł się na Wawelu w 1906 roku.

Mauzoleum w miejscu śmierci powstało w 1924 roku z inicjatywy pułkownika Petyra Dimkow, 4 sierpnia pomnik-mauzoleum otworzył bułgarski car Borys III.

Mauzoleum stoi w centrum parku (wkomponowane w dawny tracki kurhan) a wewnątrz znajduje się kamienna kopia wspomnianego krakowskiego nagrobka autorstwa Antoniego Madeyskiego z brązu – król Władysław III w koronie na głowie leży trzymając w złożonych dłoniach miecz szczerbiec. U stóp – rzeźba lwa.

Naprzeciwko mauzoleum stoi pomnik Jana Hunyady’ego, dowódcy węgierskich wojsk walczących pod Warną. Kilkadziesiąt metrów dalej stoją symboliczne kamienne sarkofagi z herbami państw walczących z Turkami: Bułgarii, Chorwacji, Czech, Polski, Słowacji, Ukrainy i Wołoszczyzny oraz Papiestwa.

Nieco w bok wąska ścieżka prowadzi lekko w górę, na szczyt niewielkiego kurhanu, na którym stanowisko dowodzenia miał Murad II

Kilka minut spacerkiem dzieli nas od otwartego w 1964 roku muzeum imienia Władysława Warneńczyka. W skromnym budynku w jednej sali zgromadzono eksponaty z różnych placówek w Polsce, Czechach i na Węgrzech – m.in. kompletne zbroje rycerza pieszego i konnego. W gablotach – broń, rzeźby króla, na ścianie – sztandary. Na ekranie telewizyjnym możemy obejrzeć graficzne przedstawienie przebiegu bitwy.