Najem krótkoterminowy – nieuczciwa konkurencja dla hoteli, problem dla miast

Najem krótkoterminowy obecnie nie podlega takim samym regulacjom jak obiekty hotelarskie, co narusza zasady uczciwej konkurencji i stwarza niebezpieczeństwo dla gości. Miasta muszą uregulować problem najmu. Według MSiT, kto będzie wynajmował lokal powyżej 30 dni w roku, będzie przedsiębiorcą.

Kilkudziesięciu reprezentantów samorządów polskich miast i przedstawiciele środowiska ho-telarskiego spotkało się Muzeum Historycznym Miasta Krakowa, aby dyskutować o problemach związanych z najmem krótkoterminowym.

Rozpoczynający debatę, Andrzej Kulig, zastępca prezydenta miasta Krakowa, powiedział m.in. „Rozwój technologii wpływa na ruch turystyczny, a co za tym idzie, nowy rodzaj miejsc noclegowych. Dzisiaj z przedstawicielami innych polskich miasta będziemy się zastanawiać się nad rozwiązaniami prawnymi wynajmu krótkoterminowego. Przed nami długa droga, aby nauczyć się funkcjonować z nowym modelem wynajmu.”

Przypomnijmy, w czerwcu Związek Miast Polskich ogłosił stanowisko w sprawie konieczności podjęcia inicjatywy legislacyjnej dotyczącej najmu krótkoterminowego.

Jeden z organizatorów debaty, Bartłomiej Walas, reprezentujący urząd miasta Krakowa, podkreślił: „Nie jesteśmy od lat konsekwentni – pracujemy nad zwiększeniem popytu i podaży bez oceny skutków. Tymczasem nowe modele gospodarcze zaburzają dotychczasowy ład.”

O roli platform rezerwacyjnych w rozwoju rynku najmu krótkoterminowego wspomniała Valentina Schaumburger z Komsji Europejskiej, dyrekcji ds. rynku wewnętrznego, przemysłu, przedsiębiorczości. Podkreśliła także, że nie ma jednego rozwiązania problemu najmu krótkoterminowego, które znajdzie zastosowanie we wszystkich krajach UW, bo kraje te mają swoje regulacje. Komisji Europejskiej chodzi o to, by wskazać rozwiązanie modelowe. Do tego trze-ba dostosować swoje regulacje, wymogi, co do najmu. Według projektu KE osoby, które będą wynajmować lokale powyżej 90 dni w roku byłyby traktowane, jako osoby profesjonalnie zajmujące się usługami noclegowymi. Oczywiście najem krótkoterminowy musi być objęty podatkami.

Poruszenie na sali wzbudzał problem ograniczania prawa do prowadzenia działalności gospo-darczej przy okazji regulacji najmu krótkoterminowego

Najpierw Biała Księga

Dominik Borek, wicedyrektor departamentu turystyki MSiT, powiedział, że ministerstwo sportu i turystyki pracuje nad zasadami, według których będzie można wynajmować mieszkania turystom. Najem krótkoterminowy zostanie zredukowany do 30 dni w ciągu roku. Przy przekroczeniu 30 dni, wynajmujące będzie musiał założyć działalność i płacić wyższe podatki.

Borek podkreślił, że ministerstwo pracuje nad tzw. Białą Księga regulacji, która ma objąć system promocji turystycznej w Polsce, opłatę turystyczną, politykę współdzielenia. Zapowiedział, że we współpracy z ministerstwem cyfryzacji powstanie internetowy wykaz wszystkich miejsc noclegowych. Ten wykaz, wg MSiT, pozwoli na weryfikację działalności prowadzą-cych najem krótkoterminowy. MSiT chce zachęcać przedsiębiorców do rejestrowania między innymi dostępem do innowacyjnych technologii, mapami z zaznaczonymi danymi lokalizacja-mi, ułatwieniem w pozycjonowaniu.

Treść wspomnianej Białej Księgi ma zastąpić projekt założeń ustawy i uzasadnienie. Pominięto także etap początkowy czyli tworzenie tzw. Zielonej Księgi. Po stworzeniu Białej Księgi po-zostanie stworzenie projektu ustawy.

Borek podkreślił: „Musimy bardzo porządnie i możliwie, jak dokładnej przygotować Białą Księgę. Jeśli bowiem na przykład rozpoczniemy prace nad wprowadzeniem opłaty turystycz-nej, może się okazać, konieczne jest dokonanie notyfikacji KE, co opóźni proces prac nad ustawą o dodatkowe 3 – 18 miesięcy (w przypadku Austrii były to 3 miesiące).”

Przedstawiciel MSiT zaapelował o zgłaszanie uwag, wniosków, własnych projektów rozwią-zań do końca tego roku. Biała Księga będzie gotowa na początku przyszłego roku poddana miesięcznym konsultacjom.

Filip Majdowski z Ministerstwa Finansów podkreślił, że terminu „wynajem krótkoterminowy” nie znają przepisy podatkowe – kto odpłatnie udostępnia mieszkanie turystom, robi to albo w ramach najmu prywatnego, albodziałalności gospodarczej. Decydująca jest skala zarobków. Jeśli ktoś wynajmuje mieszkanie turystom non stop, spełnia przesłanki działalności gospodar-czej. Dodał, że na przykład we Włoszech, platformy rezerwacyjne i serwisy pośredniczące w wynajmie udostępniają urzędom skarbowym dane dot. wyników poszczególnych firm oraz pobierają od nich podatki. Jednak, jak podkreślił, Ministerstwo Finansów nie rozważa obecnie takich rozwiązań.

Równe prawa dla wszystkich

Ireneusz Węgłowski, prezes Izby Gospodarczej Hotelarstwa Polskiego, podkreślił: „Problem najmu krótkoterminowego dotyczy głównie kilkunastu najpopularniejszych miast. Najwięcej ofert w dużych ośrodkach biznesowych i w atrakcyjnych lokalizacjach turystycznych. To około 30 tys. miejsc noclegowych (np. w Warszawie 5,7 tys., w Krakowie i Wrocławiu – po 6, tys., Trójmieście – 5,7 tys., Poznaniu – 900).”

Zdaniem IGHP krótkotrwały najem nie podlega takim samym regulacjom jak obiekty hotelarskie a brak przepisów analogicznych do obowiązujących obiekty hotelarskie narusza zasady uczciwej konkurencji i stwarza niebezpieczeństwo dla gości.

Ważnym problemem według Węgłowskiego jest niejasność definicji  „usług hotelarskich” w ustawie. Należy wyjaśnić, czy „usługi hotelarskie” muszą obejmować wynajem obiektu wraz ze świadczeniem innych usług, czy też „usługi z tym związane” mają charakter fakultatywny, w związku z czym ich świadczenie nie jest niezbędne dla wypełnienia przesłanek definicji „usługi hotelarskiej”.

Prezes IGHP przedstawił 5 głównych obszarów do regulacji: rejestracja lokali, ograniczenie najmu, podatki, zdrowie i bezpieczeństwo oraz odpowiedzialność.

Proponowane przez IGHP zmiany w przepisach, to:
Rejestracja lokalu w urzędzie gminy. Numer rejestracyjny uwidoczniony na portalu www.
Zgłoszenie lokalu do wspólnoty mieszkaniowej. Kontakt do właściciela lub zarządzającego lokalem dostępny dla sąsiadów.
W miastach o dużej uciążliwości masowej turystyki możliwość wprowadzenia limitów ilo-ściowych najmu i obowiązek ich przestrzegania przez pośredników (operatorzy, internetowe portale rezerwacyjne).
Bezpieczeństwo: certyfikacja lokalu przez jednostkę straży pożarnej, wyposażenie w sprzęt ppoż., apteczkę, plan ewakuacji itp.
Polisa OC z tytułu bezpieczeństwa gości i ochrony ich mienia.
Odpowiedzialność z tytułu niewywiązania się z usługi, a także standardu.

Węgłowski podsumował wystąpienie: „Jak najszybsze stworzenie regulacji zwiększy konkurencyjność podmiotów działających na rynku hotelarskim i przejrzystość na rynku najmu lokali i obiektów mieszkalnych.”

Katarzyna Choczaj z urzędu miasta Sopot, powiedziała: „Nie jesteśmy za zakazem najmu krótkoterminowego. Chcemy jedynie, by go uregulować, tak by właściciele mieszkań odpowiadali za to, co się w nich dzieje. Naszym zdaniem najlepiej sprawdzają się koncesje, takie, jakie wydajemy np. dla ogródków kawiarnianych.”

Sopot odwiedza rocznie 2 mln turystów a na portalach rezerwacyjnych 7 tys. apartamentów i lokali oferujących noclegi. Opłatę uzdrowiskową płaci tylko 600 przedsiębiorców.

Według zamykającego spotkanie Bartłomieja Walasa, debata spełniła po części swoje zadanie: uświadomiła pojemność problemu najmu krótkoterminowego oraz – być może – pomoże w przygotowaniu takich narzędzi prawnych i ekonomicznych, które umożliwią zarówno samo-rządom, jak i przedsiębiorcom jednoznaczną interpretację współistnienie.