Afryka bez uproszczeń. W marcu rusza XIV Równoleżnik Zero

Reportaże, polityka, klimat, podróże i odpowiedzialne opowiadanie o świecie – tegoroczny Wrocławski Festiwal Podróżniczy Równoleżnik Zero skupi się na Afryce widzianej z wielu perspektyw. W dniach 19–21 marca w Mediatece i Bibliotece Turystycznej odbędą się spotkania z reporterami, podróżnikami i badaczami, wśród nich Wojciech Jagielski, Tomasz Michniewicz i Bartek Sabela.

Miejska Biblioteka Publiczna ogłosiła program XIV Wrocławskiego Festiwalu Podróżniczego im. Olgierda Budrewicza Równoleżnik Zero. W dniach 19–21 marca w Mediatece i Bibliotece Turystycznej spotkają się osoby ciekawe zmieniającego się świata – jego społecznej, kulturowej, przyrodniczej i ekologicznej złożoności. Tegoroczna edycja prowadzi przez Afrykę: od tematów reporterskich i politycznych, przez klimat i migracje, po pytania o to, jak opowiadać o świecie odpowiedzialnie, bez uproszczeń i gotowych klisz.

Goście specjalni: Wojciech Jagielski, Tomasz Michniewicz i Bartek Sabela

Wśród gości specjalnych festiwalu są trzy wyraziste nazwiska. Wojciech Jagielski – reporter i autor m.in. „Modlitwy o deszcz”, „Nocnych wędrowców” i „Wszystkich wojen Lary” – opowie o doświadczeniach pracy reportera i o Afryce widzianej z bliska, w miejscach napięć i przemilczeń. Bartek Sabela – reporter, fotograf i aktywista – pokaże Sahel jako węzeł kryzysów: klimatycznego, migracyjnego i politycznego. A cały festiwal otworzy Tomasz Michniewicz spotkaniem wokół przedpremierowej książki „Dasz radę. Instrukcja na trudne czasy”

Miejsca i ich historie

W programie znalazły się wydarzenia, które pokazują kontynent z różnych stron – zarówno poprzez konkretne miejsca i historie, jak i przez mechanizmy, które kształtują codzienność milionów ludzi.

Dr Jędrzej Czerep opowie o megakościołach i samozwańczych prorokach pentekostalnych, którzy łączą charyzmę, elementy szamańskie, obietnicę dobrobytu i perfekcyjne wyczucie social mediów, a jednocześnie stają się realnymi graczami politycznymi. Mariusz Śmiejek zabierze publiczność do Ghany – kraju, który dziś jest największym producentem złota w Afryce i pokaże, jak współczesne wydobycie zamiast dobrobytu przynosi degradację środowiska, ubóstwo i nowe formy zniewolenia. Z kolei Zbigniew Rokita przybliży Sudan Południowy, najmłodsze państwo świata, i opowie o kraju rzadko opisywanym, zaskakując m.in. paradoksem miejsca, które może mieć… więcej festiwali filmowych niż kin.

W programie znajdzie się również perspektywa praktyczna: Anka Sidor połączy medycynę podróży, logistykę i świadomość kulturową jako element bezpieczeństwa wypraw, uzupełniając spotkanie o podstawy pierwszej pomocy w terenie.

Kontynent opowiedziany na nowo

Ważnym tematem tej edycji jest język opowieści o świecie. Ola Synowiec (Fundacja Go’n’Act) skupi się na tym, jak etycznie opowiadać o podróżach, a Filip Skrońć podejmie wątek odpowiedzialności reportera, oddawaniu głosu i świadomym tworzeniu obrazów wpływające na sposób postrzegania świata.

Temat relacji międzykontynentalnych i współczesnych narracji rozwinie również wykład „Deconfining – historie bliskości i dystansu między Europą Środkowo-Wschodnią a Afryką Południowo-Wschodnią”, prezentowany przez dr Karolinę Bieniek pokazujący Afrykę nie jako odległy obiekt opisu, lecz partnera dialogu.

Perspektywę kobiecą i doświadczenie codzienności pokaże prelekcja Beaty Lewandowskiej-Kaftan „Afryka jest kobietą”, oparta na ponad dwudziestu latach podróży po kontynencie. To opowieść o kobietach Turkana i Suahili – o godności, zmianie społecznej i łączeniu tradycji z nowoczesnością.

Na uczestników festiwalu czeka także wykład dr Elżbiety Binczyckiej-Gacek poświęcony afrofuturyzmowi – nurtowi w literaturze i sztuce, który łączy science fiction, historię i nowe technologie, by tworzyć alternatywne wizje przeszłości i przyszłości.

Afryka podróżników

Podczas Równoleżnika Zero ważne są również wątki stricte podróżnicze. Michał Pieczka opowie o Ugandzie jako „afrykańskim raju natury” z perspektywy badawczej i przyrodniczej, prowadząc słuchaczy przez sawanny, rzeki i lasy deszczowe. Anna Olej-Kobus przeniesie publiczność do Botswany – przez deltę Okawango i piaski Kalahari – w opowieści o jednym z ostatnich wielkich królestw dzikich zwierząt. O wyprawie na Jebel Toubkal (4167 m n.p.m.) opowie Łukasz Kornatka, Marek Rajczakowski przybliży różnorodność Maroka, a Krzysztof Krygier – podróż wzdłuż Nilu.

Wydarzenia dla dzieci i spacery po Wrocławiu

Równoleżnik Zero to również propozycje dla dzieci i rodzin, w tym „Wieczór opowieści afrykańskich” z Alią Kubicz – z żywą narracją, śpiewem i instrumentami (m.in. kalimba). Odbędą się także warsztaty: „Kolaż podróżniczy – Afryka pełna barw” (dla dzieci 7–13 lat) oraz „Narysuj sobie Afrykę długopisem 3D” (dla dzieci od 8 lat z opiekunami).

Festiwal wyjdzie w miasto dzięki dwóm spacerom. Podczas „Śladami Afryki we Wrocławiu” Ewa Pluta opowie bez lukru o afrykańskich tropach w historii i architekturze oraz o tym, jak stereotypy znajdowały wizualną reprezentację w przestrzeni miejskiej. Spacer Macieja Wlazły (Beard of Breslau) „Miasto w drodze. Skąd i dokąd podróżował dawny Wrocław?” będzie opowieścią o mieście, jako punkcie wyjazdów, przesiadek i powrotów, z trasą prowadzącą przez dawne i obecne dworce oraz miejsca noclegów i hoteli.

Pokaz filmu w DCF

Specjalnym punktem programu będzie pokaz filmu „Dahomej” (reż. Mati Diop) w Dolnośląskim Centrum Filmowym (21 marca, godz. 18:00, sala Lalka, bilety 21/25 zł). Nagrodzony Złotym Niedźwiedziem na Berlinale film stawia pytania o zwrot zrabowanych dóbr kultury, pamięć i sprawczość, a seans poprzedzi krótka prelekcja dr Karoliny Bieniek wprowadzająca w temat dekolonizacji instytucji kultury. Partnerem wydarzenia jest DCF Dolnośląskie Centrum Filmowe.

Pełny program: https://biblioteka.wroc.pl/projekty/rownoleznik-zero/program-festiwalu/