Turystyka medyczna w Polsce – niewykorzystany potencjał

176 podmiotów będących potencjalnymi destynacjami turystyki medycznej wybrali autorzy „Analizy podaży turystyki zdrowotnej w Polsce” opracowanej przez Polską Organizację Turystyczną. Celem analizy jest zdiagnozowanie polskich placówek medycznych stanowiących cele podróży turystów zagranicznych w celu zdrowotnym.

Autorzy podzielili zdrowotną na trz głowne działy: turystykę uzdrowiskową, turystykę spa i wellness, turystykę medyczna.

Podkreślili, że cechą charakterystyczną turystyki medycznej jest duże zróżnicowanie, zarówno jeśli chodzi o wybór destynacji, jak również jeśli chodzi o poszukiwany produkt w kontekście kraju pochodzenia turysty. Zapotrzebowanie więc na określone produkty wynika nie tyle z charakterystyki samych turystów, (których segmenty wyróżnia się w oparciu o wiek, wykształcenie, itp.) ile z charakteru systemu opieki zdrowotnej w państwie emisyjnym. Powoduje to konieczność analizy turystyki medycznej w danym państwie w kontekście kraju pochodzenia turystów tam przybywających
Inna cechą turystyki medycznej uwypuklona przez autorów analizy jest fakt, iż w podjęciu decyzji o leczeniu w odległym miejscu szczególnego znaczenia nabiera element związany z dostępnością komunikacyjną.

Autorzy wytypowali 6 województw charakteryzujących się największą intensywnością zagranicznego ruchu turystycznego, atrakcyjnością turystyczną oraz dostępnością komunikacyjną: dolnośląskie, małopolskie, mazowieckie, pomorskie, śląskie, zachodniopomorskie. Trzy z tych województw charakteryzują się największym skupiskiem uzdrowisk w Polsce.

Autorzy zdefiniowali kryteria istotne dla szans placówki medycznej na rozwój w kierunku destynacji turystyki medycznej:
– Atrakcyjność turystyczna danego miejsca,
– Uznana destynacja turystyczna,
– Funkcjonowanie infrastruktury w mieście komplementarnej wobec turystyki medycznej, takiej jak centra zakupowe, oferta kulturalna,
– Jednostki organizacyjne wewnątrz placówek o dużych kompetencjach odpowiedzialne za organizację turystyki medycznej,
– Osoby posługujące się obcym językiem jako „native speaker”,
– Zoptymalizowane i działające procesy wewnątrz kliniki związane z obsługą pacjentów zagranicznych,
– „Usieciowienie” szpitali,
– Status placówki uniwersyteckiej (jako wzbudzającej większe zaufanie),
– Posiadanie w ofercie zestandaryzowanych zabiegów planowych, o nikłym wskaźniku powikłań,
– Rekomendowane przez osoby i instytucje (konieczność stworzenia zintegrowanej informacji medycznej),
– Renomowani specjaliści,
– Placówka o dużym potencjale (za wyłączeniem stomatologii) – duże placówki,
– Placówki umiejscowione w dużych aglomeracjach,
– Znaczenie lokalizacji zależy od problemu medycznego: „Im większy problem medyczny, tym mniejsze znaczenie ma lokalizacja”.

Do głównych usług oferowanych na polskim rynku należą: stomatologia, usługi uzdrowiskowe, medycyna estetyczna, rehabilitacja, okulistyka, wellness i spa, diagnostyka, zabiegi unikatowe, a także oferta szpitali w zakresie kompleksowego leczenie w obszarach: kardiochirurgia, neurologia, ortopedia.

Jeśli chodzi o grupy zagranicznych turystów zainteresowanych turystyka medyczna w analizie wskazano na: Niemcy, Wielką Brytanię, Skandynawię, Rosję, Ukrainę i Białoruś a także Stany Zjednoczone oraz Kraje Bliskiego Wschodu, w tym Zjednoczone Emiraty Arabskie. O ile w Stanach do potencjalnych produktów można zaliczyć kardiochirurgię, ortopedię, medycynę estetyczną, to w ZEA prawdopodobne zainteresowanie może być związane z ortopedią, kardiologią, leczeniem otyłości, stomatologią i ofertą uzdrowiskową
Jesli chodzi o Niemców, poszukiwane przez nich usługi to: pobyty rehabilitacyjne i uzdrowiskowe (36 proc.), a także zabiegi stomatologiczne (30 proc.) oraz okulistyczne (14 proc.). Warto pamiętać, iż powodem atrakcyjności wyjazdów w celach zdrowotnych jest też możliwość ich połączenia z wypoczynkiem. Wśród motywacji wyjazdów znajduje się również możliwość skorzystania z usług, które są niedostępne w Niemczech.
Informacje na temat zapotrzebowania na usługi zdrowotne ze strony obywateli z Wielkiej Brytanii wskazują, iż dotyczą one głównie stomatologii, medycyny estetycznej, spa i wellness. Z uwagi na dużą liczbę Polonii nie należy jednak wykluczać zainteresowania rehabilitacją i ofertą szpitali.
Zważając na słabo rozwiniętą służbę zdrowia w Rosji, na Ukrainie i na Białorusi, szczególnego znaczenie mają na tym rynku usługi specjalistyczne z obszarów kardiochirurgii, ortopedii, neurologii, ginekologii, a także rehabilitacja, okulistyki i diagnostyki. Oferta uzdrowisk może być również atrakcyjna dla turystów z tych rynków.

Autorzy Analizy wybrali ostatecznie 176 podmiotów będących potencjalnymi destynacjami turystyki medycznej.

Selekcji placówek dokonano wieloetapowo. W pierwszej kolejności sprawdzono m.in. lokalizację i dostępność komunikacyjną, w kolejnym etapie analizowano strony internetowe, a następnie do wybranych placówek rozesłano e-maile z zapytaniem od potencjalnego klienta.
Na podstawie przeprowadzanych badań uzyskano listę placówek, które spełniają kryteria związane z charakterem świadczonych usług wraz z oceną ich stron internetowych i oceną reakcji na zapytanie klienta.
Ocena ta umożliwia wyodrębnienie grupy placówek, które w najbardziej zadowalający sposób spełniają przyjęte w niniejszej analizie kryteria i mogą zostać uznane za potencjalne destynacje turystyki medycznej w Polsce.
Wybrano 59 podmiotów stomatologicznych i 117 podmiotów nie-stomatologicznych (łącznie 176 placówek).

Analizując województwo dolnośląskie, widać, iż najlepiej dostosowanym produktem dla pacjentów zagranicznych są tutaj usługi uzdrowiskowe. Najsilniejszą grupą obcokrajowców są tutaj Niemcy i obywatele Wielkiej Brytanii, dla których jest to ciekawy produkt. Zabiegi z obszaru medycyny estetycznej i usług stomatologicznych są wobec niego komplementarne, co uzasadniałoby ich wspólną promocję na tych rynkach.
Z kolei w Małopolsce i na Śląsku szczególnie silną branżą jest stomatologia. Znajduje się tutaj też bogata oferta szpitalna i uzdrowiskowa. Ten region jest szczególnie ciekawy dla obywateli z Niemiec, Ukrainy, Wielkiej Brytanii, ale z uwagi na szeroką ofertę szpitalną też dla USA i ZEA.
Województwo mazowieckie ma dobre połączenia komunikacyjne ze wszystkimi analizowanymi tu rynkami. Jego oferta wskazuje przewagę konkurencyjną wobec innych regionów Polski w zakresie oferty wysokospecjalistycznej i diagnostycznej. Jak zauważają autorzy, rozpoznawalność Warszawy może przyczynić się do łatwiejszej promocji na rynkach dalekich. Jest też stosunkowo blisko położona rynku białoruskiego i ukraińskiego. Tak więc z uwagi na oferowane produkty i dotychczasową strukturę turystów jest to szczególnie atrakcyjny region dla USA, ZEA, Ukrainy, Białorusi i Rosji.
Województwo zachodniopomorskie jest szczególnie ciekawe dla rynku niemieckiego oraz duńskiego. Wyjątek stanowi oferta uzdrowiskowa, która może być również ciekawa dla wszystkich analizowanych rynków zagranicznych
Województwo pomorskie jest silną destynacją z uwagi na ofertę stomatologiczną i medycynę estetyczną. Ze względu na bliskość obwodu kaliningradzkiego również występuje zapotrzebowanie na inne świadczenia medyczne. Analiza dotychczasowego ruchu turystycznego oraz świadczonych tutaj usług pozwala na stwierdzenie, iż do najbardziej perspektywicznych rynków w tym regionie można zaliczyć Norwegię, Szwecję, Niemcy i Rosję.

Autorzy podkreślili, że można zauważyć zjawisko polegające na trudności z uzyskaniem odpowiedzi na wysyłane zapytania poprzez adresy e-mail. Odpowiadało zaledwie kilka procent placówek. Najcenniejsze informacje uzyskuje się poprzez osobiste rozmowy i spotkania.
Zwrócili też uwagę na zerowy odzew ze strony uzdrowisk oraz sanatoriów na zapytania od „klienta zagranicznego”.
Dotychczasowe działania podmiotów medycznych w ramach klastrów turystyki medycznej pokazują, iż na dzień dzisiejszy brakuje skoordynowanych planów na rzecz pozyskiwania turystów medycznych.
Według autorów, analiza wyraźnie pokazuje podział całej bazy na dwa rodzaje podmiotów – stomatologiczne oraz pozostałe medyczne. Kliniki i gabinety stomatologiczne prezentują zdecydowanie lepszy i lepiej zorganizowany poziom przygotowania do obsługi pacjentów zagranicznych. Liczba stomatologów aktywnie angażujących się w turystykę medyczną wyraźnie przekracza liczbę pozostałych lekarzy, którzy są tą tematyką zainteresowani.
Końcowy wniosek jest następujący: jakiekolwiek działania promujące Polskę poza granicami kraju powinny być łatwiejsze do przeprowadzenia z podmiotami stomatologicznymi, ponieważ posiadają one większe doświadczenie w pozyskiwaniu pacjentów zagranicznych, są świadome ich potrzeb oraz często samodzielnie prowadziły już wcześniej działania promocyjne na rynkach zagranicznych.

Całość raportu: TUTAJ