Nowe przepisy dotyczące imprez turystycznych. Touroperatorzy zyskają łatwiejszy dostęp do gwarancji ubezpieczeniowej

Podpisano nowelizację ustawy o imprezach turystycznych, która ułatwi touroperatorom dostęp do gwarancji ubezpieczeniowych. Najważniejsze zmiany wejdą w życie od stycznia 2026 roku.

Nowe przepisy pozwalają touroperatorom korzystać z kilku gwarancji ubezpieczeniowych naraz, aby razem osiągnęły wymaganą kwotę zabezpieczenia. Wcześniej można było mieć tylko jedną gwarancję od jednego wystawcy.

Rynek gwarancji turystycznych od lat pozostawał zamknięty – wysokie kwoty gwarancji ubezpieczeniowych, sięgające w przypadku największych touroperatorów setek milionów złotych, w połączeniu z odpowiedzialnością obejmującą nie tylko niewypłacalność, ale także masowe roszczenia klientów, ograniczały liczbę gwarantów gotowych do wystawiania takich zabezpieczeń.

„Rynek gwarancji ubezpieczeniowych touroperatorów jest hermetyczny. Po pandemii sytuacja nieco się poprawiła, ale liczba dostawców pozostała ograniczona. W interesie rynku jest zwiększenie liczby podmiotów mogących wystawiać takie zabezpieczenia, na przykład poprzez współpracę ubezpieczyciela z bankiem, który ponosi część odpowiedzialności finansowej” – powiedział Maciej Szczechura, prezes biura Rainbow.

Nowe regulacje sprawiają, że więcej firm może wystawiać gwarancje, w tym banki i mniejsi ubezpieczyciele. Z kolei dla touroperatorów oznacza to większą elastyczność finansową, lepsze warunki do negocjacji z ubezpieczycielami oraz łatwiejszy dostęp do rynku dla mniejszych biur podróży.

Środki TFP częściowo zastąpią depozyty touroperatorów

Nowe przepisy zmieniają rolę Turystycznego Funduszu Pomocowego. Dotąd touroperatorzy wpłacali do funduszu pieniądze, które były „zamrożone” i wykorzystywane tylko w razie katastrof lub innych problemów. Teraz TFP będzie mógł wspierać biura podróży, udzielając im poręczeń finansowych wykorzystując częściowo środki TFG. Dzięki temu touroperatorzy nie będą musieli blokować dużych kwot pieniędzy.

„Wprowadzone zmiany są istotnym wsparciem dla branży, odpowiadając na jej dotychczasowe postulaty. Przede wszystkim umożliwią firmom inwestowanie osiągniętych zysków w rozwój, zamiast ich blokowania na kontach reasekuratorów, co pozytywnie wpłynie na płynność finansową przedsiębiorstw, szczególnie w kontekście sezonowości działalności” – powiedział Piotr Henicz, wiceprezes biura Itaka.

Jakie warunki musi spełnić firma?

Aby skorzystać z poręczeń udzielanych przez TFP firma musi spełnić kilka warunków. Przede wszystkim oceniany będzie jej profil ryzyka, czyli m.in. skala działalności, stabilność finansowa i dotychczasowa historia funkcjonowania na rynku. Ważne jest również, aby przedsiębiorca terminowo wywiązywał się ze swoich obowiązków wobec Ubezpieczeniowego Funduszu Gwarancyjnego, w tym opłacał składki i przekazywał wymagane dane. Firmy będą musiały też złożyć formalny wniosek i dostarczyć dokumenty potrzebne do oceny ryzyka.

„UFG stanie się niejako reasekuratorem dla touroperatorów, co jest rozwiązaniem korzystnym dla całej branży. Rynek touroperatorski jest obecnie stabilny, a system ochrony klienta należy do najpełniejszych w Europie. Jestem przekonany o jego bezpieczeństwie. Nowe przepisy dodatkowo wspierają działalność touroperatorów, którzy odpowiadają za ponad 95 proc obrotu turystyki wyjazdowej, obsługując tym samym większość ruchu wyjazdowego w Polsce” – dodał Maciej Szczechura, prezes biura Rainbow.

Nowe zasady rejestru umów

Do tej pory organizatorzy turystyki prowadzili wykazy umów gwarancyjnych w swoich systemach. Nowe przepisy wprowadzają jeden, wspólny rejestr w systemie Ubezpieczeniowego Funduszu Gwarancyjnego, do którego muszą trafiać wszystkie umowy. Dzięki temu kontrola rynku ma być łatwiejsza, a ochrona turystów skuteczniejsza, zwłaszcza w sytuacjach kryzysowych. Organizatorzy będą musieli również jasno informować klientów o wszystkich gwarancjach i sposobie zgłaszania roszczeń.

Kto odpowiada w przypadku roszczeń?

Nowe rozwiązania nie są wolne od krytyki. Najczęściej wskazywanym problemem jest rozproszenie gwarancji między kilkoma wystawcami, co w przypadku niewypłacalności organizatora mogłoby wydłużyć proces dochodzenia roszczeń. Wyznaczenie głównego gwaranta w umowie ubezpieczeniowej rozwiewa jednak te obawy.

„W przypadku zgłoszenia roszczenia przez klienta, pierwszym punktem kontaktu będzie główny gwarant wybrany w umowie ubezpieczeniowej. Z punktu widzenia klientów i touroperatorów jest to rozwiązanie bezpieczne” – powiedział Paweł Niewiadomski, prezes PIT.

Nowelizacja ustawy ma wejść w życie 1 stycznia 2026 roku, z wyjątkiem przepisów dotyczących wykazu umów. Te zaczną obowiązywać od 1 lipca 2026 roku.