Nietypowe muzea litewskie zapraszają

Biura wysyłające grupy wycieczkowe utartymi trasami na Litwę, najczęściej do Wilna lub do uzdrowiska Druskienniki, powinny rozważyć zboczenie ze szlaku do kilku niebanalnych muzeów.

W pobliżu Druskiennik znajduje się istniejący od 2001 roku Park Grutas – swoiste muzeum socjalizmu, warty zobaczenia zwłaszcza, że dojść do niego można spacerem przez las. Park Grutas znajduje się, według przewodnika Lonely Planet „1000 Ultimate Experiences” na 4 miejscu listy najbardziej dziwnych parków świata, tak więc będąc w uzdrowisku Druskienniki nie można go pominąć. Park został stworzony przez osobę prywatą, która zgromadziła niechciane pomniki sowieckie zwiezione tu z całej Litwy. Na terenie parku oglądać można nie tylko monumentalne posągi, ale i inne świadectwa minionych czasów – wagon więzienny, jakim wywożono wrogów systemu daleko na Sybir, baraki żywcem z gułagów itd. Całość otoczona jest drutem kolczastym z wieżyczkami strażników, niczym sowiecki obóz.

Na terenie Żmudzkiego Parku Narodowego powstało Muzeum Zimnej Wojny, które warto odwiedzić będąc w pobliżu. Muzeum znajduje się żelbetowych podziemiach dawnej radzieckiej bazy nuklearnej w Plokstine nad jeziorem Płotele (część bazy znajdowała się w pobliskich Szatejkach). W tajnej bazie, która powstawała od 1960 r. istniała do 1978 r. dziś można zwiedzać silosy, w których były umieszczone rakiety skierowane na różne cele w krajach Europy Zachodniej. Cele rutynowo zmieniano co 3-4 lata. Miejscowe muzeum przechowuje oryginalne plakaty propagandowe i odezwy z tamtych lat, a także pomieszczenia, w których mieszkali żołnierze.

W Kownie istnieje od 1966 r. Muzeum Diabłów, które zaliczane jest do najpopularniejszych kowieńskich muzeów. W zbiorach znajduje się ponad 2000 figurek nawiązujących do legend miejscowych oraz zaczerpniętych z innych kultur.

Jedyne na Litwie Muzeum Rowerów znajduje się w Szawlach. Nie jest to jedyne „nietypowe” muzeum w tym mieście. Są tam jeszcze m.in. Muzeum Kotów, Muzeum Fotografii, Muzeum Radia i Telewizji oraz Muzeum Wodociągów i Zaopatrzenia w Wodę. Szawle, czwarte co do wielkości miasto Litwy, jest siedzibą ponad 20 muzeów.

W nadmorskim kurorcie – Połądze – do najciekawszych należy Muzeum Bursztynu powstałe w 1963 r. na bazie kolekcji hr. F. Tyszkiewicza. Muzeum ze względu na bogactwo zbiorów cieszy się międzynarodową sławą.

Innymi obiektami wartymi obejrzenia na Litwie są punkty pomiarowe Południka Struvego. Na terenie Litwy znajdują się trzy takie punkty: w Meskonys (gmina Nimenczyn), Paliepiukai (gmina Niemiąż) – oba w rejonie wileńskim i w Giereisiai (rejon rakiski). Punkt w Paliepiukai pod Moletami znajduje się niedaleko geograficznego środka Europy. Obecnie w miejscu punktów pomiarowych znajdujących się na terytorium Litwy postawione są pamiątkowe kamienne słupy zaopatrzone w stosowną inskrypcję oraz symbol UNESCO. Punkty pomiarowe nie są muzeum sensu stricte, ale ze względu na ich wartość historyczną, naukową oraz to, że w Polsce nie występują warto je odwiedzić.