Blisko 5 tys. km nowych linii kolejowych. Rząd przedstawił plan infrastruktury na dekady

fot. materiały prasowe

Budowa 4,7 tys. km nowych linii, dostęp do kolei w 27 miastach i skrócenie czasu podróży między największymi ośrodkami do 2050 roku – tak w skrócie prezentuje się Zintegrowana Sieć Kolejowa (ZSK), czyli największy w historii plan rozwoju kolei w Polsce.

Zaprezentowana przez Ministerstwo Infrastruktury, CPK i PKP PLK Zintegrowana Sieć Kolejowa to pierwszy tak szeroki plan rozwoju polskiej kolei obejmujący zarówno nowe linie, jak i modernizację istniejącej infrastruktury.

„Zintegrowana Sieć Kolejowa to pierwszy w historii Polski tak kompleksowy plan budowy i modernizacji linii kolejowych. ZSK jest oparta na realnych potrzebach pasażerów, prognozach ruchu i analizach planistycznych. Jej przygotowanie było poprzedzone szerokimi konsultacjami w regionach” – mówi Maciej Lasek, pełnomocnik rządu ds. Centralnego Portu Komunikacyjnego.

Tysiące kilometrów nowych tras

Skala przedsięwzięcia jest imponująca. Zintegrowana Sieć Kolejowa zakłada budowę 4,7 tys. km nowych linii, z czego około 1 tys. km znajduje się już na etapie budowy, przetargów lub zaawansowanych prac projektowych. Według harmonogramu pierwsze z tych inwestycji mają zostać oddane do użytku do 2035 roku.

fot. materiały prasowe

ZSK nie ogranicza się jednak do budowy wyłącznie nowych połączeń – równolegle zaplanowano modernizację około 5,6 tys. km istniejących linii kolejowych. Jednym z głównych założeń projektu jest skrócenie czasu podróży między największymi miastami. W efekcie podróż do Warszawy z Poznania, Wrocławia, Gdańska czy Bydgoszczy ma trwać około 100 minut. Z kolei przejazd m.in. z Warszawy do Szczecina, z Krakowa do Gdańska czy z Lublina do Wrocławia ma trwać około trzech godzin.

Nowa sieć przyciągnie miliony podróżnych

Twórcy projektu zakładają, że nowe połączenia i krótsze czasy przejazdu przełożą się na wyraźny wzrost popularności kolei. Według prognoz do 2050 roku liczba podróży pociągami w Polsce wzrośnie do 720 mln rocznie, czyli o 64 proc. w porównaniu z obecnym poziomem.

„Dzięki nowej sieci kolejowej możliwe będzie znaczące zwiększenie liczby pasażerów w Polsce. Według prognoz w 2050 roku z pociągów skorzysta łącznie 720 mln pasażerów. W porównaniu z 2025 rokiem oznacza to wzrost o aż 64 proc.” – mówi Piotr Malepszak, wiceminister infrastruktury.

Według szacunków największy przyrost ma nastąpić w segmencie połączeń dalekobieżnych. Liczba pasażerów korzystających z takich tras ma wzrosnąć z 89 mln do 182 mln rocznie, a więc ponad dwukrotnie. Dynamicznie rozwijać ma się również kolej regionalna, która według prognoz zwiększy liczbę podróżnych z 350 mln do 538 mln.

Każdy powiat z dostępem do kolei

Zgodnie z założeniami projektu dostęp do kolei ma odzyskać 27 małych i średnich miast, które dziś pozostają poza siecią połączeń. Plan zakłada również budowę ponad 120 węzłów przesiadkowych integrujących transport kolejowy, regionalny i autobusowy. W efekcie każdy powiat w Polsce ma zyskać dostęp do połączeń dalekobieżnych – bezpośrednio lub poprzez sprawnie skoordynowany system przesiadek.

Nowe linie mają jednak pełnić nie tylko funkcję transportową. Autorzy projektu podkreślają również ich znaczenie dla sektora logistycznego. Według założeń średnia prędkość handlowa pociągów towarowych wzrośnie z obecnych około 34 km/h do 56 km/h. W całym kraju powstaną również 23 nowe terminale, które mają usprawnić przeładunek towarów i zwiększyć konkurencyjność przewozów cargo.

Prace nad projektem trwały półtora roku

Prace nad dokumentem trwały ponad półtora roku. W tym czasie eksperci przeanalizowali około 8 tys. km potencjalnych nowych tras kolejowych.

„W trakcie prac przeanalizowaliśmy 8 tys. km odcinków nowych linii kolejowych, co czyni projekt największym przedsięwzięciem analitycznym w historii infrastruktury kolejowej w Polsce. ZSK to efekt prac interdyscyplinarnego zespołu, w których uczestniczyli najlepsi w kraju eksperci od planowania i prognozowania transportu” – podkreśla Piotr Rachwalski.

W proces przygotowania Zintegrowanej Sieci Kolejowej zaangażowano także samorządy wszystkich województw, przedstawicieli branży logistycznej, ekspertów transportowych, wojsko oraz środowisko naukowe. Jak podkreślają autorzy dokumentu, szeroki zakres konsultacji ma sprawić, że ZSK będzie nie tylko katalogiem inwestycji, ale spójną, długofalową strategią rozwoju transportu kolejowego w Polsce na kolejne dekady.